Ung thư phổi đang trở thành “cuộc khủng hoảng sức khỏe phụ nữ” tại Mỹ khi tỷ lệ ca mắc mới ở phụ nữ chưa từng hút thuốc ngày càng gia tăng. Đây không chỉ là vấn đề của những người hút thuốc lá, mà đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả những phụ nữ khỏe mạnh, không có tiền sử hút thuốc.
Cựu CEO YouTube Susan Wojcicki là một trong những trường hợp điển hình. Là người chưa từng hút thuốc, bà qua đời vì ung thư phổi năm 56 tuổi cách đây gần hai năm. Chị gái của bà, Anne Wojcicki, đã chia sẻ trong podcast “Healthful” cùng Tiến sĩ Kim Sandler – Giám đốc chương trình sàng lọc ung thư phổi tại Vanderbilt – và Shira Kupperman Boehler, người được chẩn đoán ung thư phổi giai đoạn 1B ở tuổi 44 dù chưa từng hút thuốc.
“Đây là cuộc khủng hoảng sức khỏe phụ nữ, nhưng chúng ta hiếm khi nói về nó”, Tiến sĩ Sandler nhấn mạnh.
Ung thư phổi giết chết nhiều người hơn ung thư vú, tuyến tụy và buồng trứng cộng lại
Ung thư phổi gây ra nhiều ca tử vong do ung thư hơn tổng số ca tử vong vì ung thư vú, tuyến tụy và buồng trứng cộng lại. Lý do chính là khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng, thường đã ở giai đoạn muộn.
Theo nghiên cứu năm 2023 trên The Journal of Radiology, tỷ lệ sống sót của bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn I hoặc II là 81%. Ngược lại, tỷ lệ sống sót ở giai đoạn muộn chỉ còn 10%, theo Hiệp hội Ung thư phổi Mỹ.
Số ca chẩn đoán ung thư phổi ở phụ nữ đã tăng 84% trong 42 năm qua, trong khi giảm 36% ở nam giới trong cùng khoảng thời gian này. (SSPL / Getty Images)
Sàng lọc dễ dàng nhưng chưa tiếp cận được nhiều người
Chụp cắt lớp vi tính liều thấp (low-dose CT) là phương pháp sàng lọc nhanh, dễ dàng và hiệu quả để phát hiện ung thư phổi sớm. Tuy nhiên, hướng dẫn hiện hành của Hiệp hội Ung thư phổi Mỹ chỉ khuyến cáo sàng lọc cho người trên 50 tuổi có tiền sử hút thuốc 20 gói-năm (pack-year).
Trong khi đó, khoảng 20% ca ung thư phổi xảy ra ở người chưa từng hút thuốc, và phụ nữ chiếm tới 2/3 trong số đó. Shira Kupperman Boehler cho rằng nên bắt đầu sàng lọc từ tuổi 40, tương tự chụp nhũ ảnh vú, vì “chúng ta không cảm nhận được phổi cho đến khi ung thư đã di căn sang xương, não”.
Phụ nữ từng mắc ung thư vú có nguy cơ cao hơn
Tiến sĩ Kim Sandler cảnh báo: “Một khi đã mắc ung thư một lần, nguy cơ mắc ung thư lần hai sẽ tăng lên. Ung thư phổi là loại ung thư phổ biến nhất phát triển sau ung thư vú”.
Tầm quan trọng của sàng lọc sớm
Các chuyên gia kêu gọi nâng cao nhận thức và mở rộng chương trình sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao, bao gồm phụ nữ chưa từng hút thuốc nhưng có yếu tố nguy cơ khác (tiếp xúc khói thuốc thụ động, ô nhiễm không khí, tiền sử gia đình…).
Việc phát hiện sớm không chỉ cứu sống mà còn giảm chi phí điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.
Nguồn tham khảo:
Podcast “Healthful”, The Journal of Radiology, American Lung Cancer Association, NBC News (cập nhật 22/7/2026).