Từ ngày 1/10, nhiều người đang ở Mỹ hợp pháp nhưng chưa có thẻ xanh sẽ không còn được quỹ liên bang chi trả Medicaid và CHIP. Đây là một trong những thay đổi đầu tiên về điều kiện Medicaid trong luật H.R. 1 (One Big Beautiful Bill Act), Tổng thống Trump ký 4/7/2025. Luật dự kiến cắt hơn 900 tỷ USD chi Medicaid đến 2034.
Người không giấy tờ vốn đã không đủ điều kiện Medicaid liên bang. Đợt này nhắm nhóm từng được nhận vì lý do nhân đạo.
Ai còn, ai mất
Theo hướng dẫn CMS và phân tích KFF, từ 1/10 quỹ liên bang chỉ còn chi Medicaid/CHIP đầy đủ cho:
• Công dân và quốc tịch Mỹ
• Người có thẻ xanh (LPR)
• Cuban/Haitian entrants
• Công dân các nước COFA (Palau, Micronesia, Marshall Islands)
• Trẻ em và phụ nữ mang thai cư trú hợp pháp — nếu bang chọn chương trình CHIPRA 214
Mất tư cách vì tình trạng nhân đạo, nếu chưa chuyển sang thẻ xanh:
• Người tị nạn (refugee) và người được tị nạn chính trị (asylee)
• Humanitarian parole từ một năm trở lên, gồm nhiều người Afghanistan và Ukraine
• Nạn nhân buôn người (T visa) và một số nạn nhân bạo hành gia đình
• Một số nhóm khác như withholding of removal
Emergency Medicaid (cấp cứu, sinh) vẫn còn, không phân biệt tình trạng. Bang có thể dùng tiền bang để giữ bảo hiểm — California đã chi khoảng 365 triệu USD để giữ đến tháng 7/2027.
CBO 100.000 — bang nói hơn 281.000
CBO ước phần hạn chế Medicaid/CHIP với người nhập cư hợp pháp sẽ giảm chi liên bang 6,2 tỷ USD và làm thêm khoảng 100.000 người không có bảo hiểm đến 2034. Con số này chỉ phần Medicaid/CHIP; cùng luật còn cắt trợ cấp sàn ACA và Medicare với nhóm tương tự — CBO gắn khoảng 1,2 triệu mất trợ cấp marketplace và 100.000 mất Medicare đến 2034.
KFF Health News hỏi các bang: hơn 281.000 người ở 9 bang và DC có nguy cơ mất Medicaid ngay tháng 10. Florida khoảng 177.000; California khoảng 148.000 (bang sẽ tạm giữ); North Carolina khoảng 29.000; Arizona gần 28.000; New Jersey 15.000–25.000; Washington khoảng 11.000. Minnesota khoảng 5.550; Illinois khoảng 9.300 (trong đó người Ukraine chiếm tỷ lệ lớn). Số bị cắt thật sẽ có sau mùa thu, vì một phần vẫn đủ điều kiện (trẻ em, mang thai, đã có thẻ xanh).
Thẻ mihealth (Medicaid Michigan). Nguồn: Michigan DHHS
Bẫy thẻ xanh
Church World Service và Refugee Council USA, cùng gần 60 tổ chức, viết hôm 30/9: luật cắt Medicaid người tị nạn chưa có thẻ xanh, trong lúc USCIS tạm dừng xét hơn 100.000 hồ sơ thẻ xanh của người tị nạn. Nhiều người đã nộp đúng luật vẫn kẹt. Giám đốc CMS Mehmet Oz nói chính quyền “có nhiệm vụ công chúng, nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm đạo đức bảo vệ các chương trình y tế liên bang.” Michelle Eberhard (International Institute of Minnesota) và Andrea Mendez Perez (Interfaith-RISE, New Jersey) cảnh báo mất thuốc theo toa với một số người là chuyện sống còn. Ben D’Avanzo (National Immigration Law Center) gọi đây là một phần thông điệp “người nhập cư không được chào đón.”
Với cộng đồng người Việt
Người Việt đã có thẻ xanh hoặc quốc tịch không bị mất Medicaid vì điều khoản này. Nhóm rủi ro là người còn tị nạn/asylee, parole, TPS, nạn nhân buôn người hoặc bạo hành — chưa LPR. Ở một số bang, trẻ em và phụ nữ mang thai vẫn được giữ nếu bang chọn CHIPRA 214. Ai nhận thư cắt bảo hiểm nên kiểm tra: đã có thẻ xanh chưa, có phải trẻ em/mang thai không, bang có quỹ thay thế không, và emergency Medicaid vẫn dùng được khi cấp cứu.
Nhận định:
KFF viết tác động tháng 10 có thể lớn hơn ước tính CBO 100.000 đến 2034, vì CBO đo số người thành “uninsured” sau khi đã tính chuyển sang chương trình khác, còn số bang là người sắp mất Medicaid liên bang ngay. Hai con số không đối lập: một là dự báo dài hạn cả nước, một là hàng thực tế các bang đang rà. Phía ủng hộ luật nói Medicaid phải dành cho công dân và thường trú; phía cứu trợ nói cắt người tị nạn, thông dịch viên Afghanistan và nạn nhân buôn người — nhóm Mỹ từng cho phép ở lại. Với gia đình Việt, bước thực tế là xem giấy tờ: LPR thì giữ; chưa LPR thì hỏi ngay sở y tế bang trước khi bảo hiểm hết 1/10.
