Trump chỉ trích Zelensky: Đề nghị “người khác đàm phán thay Ukraine”, cho rằng hành động của Nga “ổn”

Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những nhận xét gay gắt về Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khi trả lời phóng viên trên bãi cỏ phía Nam Nhà Trắng vào thứ Hai (19/10), trước khi ông lên đường vận động tại Kansas. Trump nói: “Zelensky là người lẽ ra đã phải giải quyết cuộc chiến này từ lâu. Nếu ông ấy lắng nghe tôi, ông ấy đã đạt được thỏa thuận tốt hơn nhiều từ lâu rồi… Tôi nghĩ đã đến lúc cần có người khác đàm phán thay mặt Ukraine.” Một số nguồn ghi nhận ông dùng cụm từ “Maybe it’s time for Zelensky to get somebody else to negotiate.”

Trump còn nhận xét về phía Nga: “Russia, frankly, has been fine on Ukraine. They haven’t been doing much” (Nga, thẳng thắn mà nói, đã ổn với Ukraine. Họ không làm gì nhiều). Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Nga tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự của Ukraine, trong khi Mỹ vừa miễn một số biện pháp trừng phạt sắp có hiệu lực và ký thỏa thuận nhập khẩu diesel từ Nga nhằm kiềm chế giá nhiên liệu trước bầu cử giữa kỳ.

Trump nhắc lại cuộc họp căng thẳng tại Phòng Bầu dục tháng 2/2025 giữa ông, Zelensky và Phó Tổng thống JD Vance, cho rằng nếu Zelensky lắng nghe lúc đó thì cuộc chiến đã được giải quyết sớm hơn và “một triệu người đã còn sống”. Ông cũng khẳng định Mỹ vẫn chia sẻ tình báo với Ukraine và sẽ cân nhắc cho phép người Ukraine ở lại Mỹ theo diện Temporary Protected Status cho đến khi chiến tranh kết thúc. Trump còn cho biết sẵn sàng tham gia cuộc gặp ba bên với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (chủ yếu về vũ khí hạt nhân), thậm chí không cần có mặt Zelensky.

Phía Ukraine và một số nhà quan sát phương Tây coi những phát biểu này là tiếp tục đẩy áp lực lên Kyiv thay vì Moscow – bên khởi động cuộc xâm lược toàn diện năm 2022. Zelensky trước đó đã chỉ trích việc Mỹ nới lỏng trừng phạt và thỏa thuận diesel, cho rằng điều đó “làm tổn hại Ukraine” và củng cố nỗ lực chiến tranh của Putin. Ông cũng cho biết Ukraine sẵn sàng đàm phán nếu có bảo đảm an ninh, và đã gặp đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo.

Tác động đến cộng đồng người Việt tại Mỹ

Cuộc chiến Nga-Ukraine đã kéo dài hơn bốn năm, ảnh hưởng đến giá năng lượng, chuỗi cung ứng và quan hệ địa chính trị toàn cầu. Với cộng đồng người Việt tại Mỹ, các phát biểu của Trump có thể tác động gián tiếp qua chính sách năng lượng (giá xăng dầu, diesel ảnh hưởng đến kinh doanh vận tải, nhà hàng, xây dựng) và định hướng viện trợ quốc tế của Washington. Việc Mỹ ưu tiên “giữ Nga ở bàn đàm phán” và giảm áp lực trừng phạt cũng có thể định hình cách cộng đồng nhìn nhận về cam kết của Mỹ đối với các đồng minh và các cuộc xung đột quốc tế. Ngoài ra, thông tin về khả năng nới lỏng TPS cho người Ukraine có thể được theo dõi trong bối cảnh các cuộc thảo luận chính sách nhập cư tại Mỹ.

Nhận định

Trump nhấn mạnh: “Zelensky là người lẽ ra đã phải giải quyết cuộc chiến này từ lâu. Nếu ông ấy lắng nghe tôi… Tôi nghĩ đã đến lúc cần có người khác đàm phán thay mặt Ukraine.” Đồng thời ông khẳng định “Nga đã ổn với Ukraine. Họ không làm gì nhiều.” Những phát biểu này tiếp tục xu hướng Trump đẩy trách nhiệm chính lên phía Kyiv và duy trì kênh đối thoại với Moscow, trong khi quan hệ Mỹ-Ukraine đang ở mức căng thẳng kể từ cuộc họp Oval Office năm 2025.

Nhiều nguồn quốc tế ghi nhận đây là lần Trump công khai đề nghị thay người đàm phán cho Ukraine sau khi trước đó đã kêu gọi Kyiv “tìm lãnh đạo mới”. Việc ông mô tả hành động của Nga là “ổn” giữa lúc các cuộc tấn công vẫn diễn ra đã gây tranh cãi. Kết quả đàm phán trong thời gian tới (bao gồm các cuộc gặp của đặc phái viên Mỹ) và diễn biến thực tế trên chiến trường sẽ quyết định liệu áp lực này có dẫn đến thay đổi thực chất trong lập trường của các bên hay không.