Hàng nghìn trẻ em nhập cư không người giám hộ phải đối mặt với tòa mà không có luật sư

Tranh chấp hợp đồng giữa chính quyền Trump và Acacia Center for Justice (mạng lưới gần 100 tổ chức phi lợi nhuận từng cung cấp dịch vụ pháp lý cho hơn 20.000 trẻ em không người giám hộ) đã khiến nhiều trẻ phải ra tòa một mình. Hợp đồng hết hạn ngày 31/7/2026 sau khi chính quyền yêu cầu thông tin bí mật về trẻ em mà các tổ chức từ chối cung cấp vì lý do bảo mật luật sư-khách hàng. Chính quyền đã ngừng thanh toán từ khoảng tháng 12/2025 và không gia hạn hợp đồng.

Vera Institute cho biết, trong gần 50.000 vụ án hoàn tất của trẻ em không người giám hộ tính đến tháng 8/2026, khoảng 55% không có luật sư – mức cao nhất kể từ 2019. Số lệnh trục xuất với nhóm này cũng tăng, lên hơn 7.300 trong tháng 7/2026 (so với khoảng 2.000 vào tháng 1/2025). Ở Texas, một trẻ 7 tuổi đồng ý rời Mỹ tự nguyện mà không có luật sư giải thích hệ quả. Ở Arizona, một trẻ 1 tuổi bị yêu cầu nộp đơn xin tị nạn. CNN ghi nhận nhiều phiên tòa ở Harlingen, Texas với trẻ từ 2–13 tuổi không có luật sư.

Luật nhập cư Mỹ coi đây là thủ tục dân sự, không phải hình sự, nên chính phủ không bắt buộc chỉ định luật sư miễn phí cho trẻ em (khác với án hình sự). Trẻ em không người giám hộ thường được chuyển đến Office of Refugee Resettlement (ORR) thuộc HHS sau khi bị bắt tại biên giới, rồi được bảo lãnh cho người thân nếu có. Trước đây, mạng lưới Acacia cung cấp tư vấn pháp lý, sàng lọc và đại diện tại tòa. Sau khi hợp đồng hết hạn, một số tổ chức cố gắng tiếp tục bằng nguồn tài trợ riêng, nhưng nhiều trẻ bị gián đoạn. Chính quyền đang thử nghiệm các hợp đồng mới hoặc sử dụng luật sư chính phủ đại diện cho trẻ, nhưng các nhóm vận động lo ngại về xung đột lợi ích.

Một số thẩm phán nhập cư đã cho thêm thời gian để trẻ tìm luật sư, nhưng nhiều trường hợp khác tiến hành nhanh hơn. Luật sư Marcela Evans (Texas Immigration Law Council) cho biết trẻ không có luật sư thường không hiểu những gì thẩm phán hỏi. Các vụ kiện liên quan đến việc cắt tài trợ vẫn đang diễn ra tại tòa liên bang California.

Nhận định

Marcela Evans, managing attorney tại Texas Immigration Law Council, nói: “If they don’t have an attorney, they don’t have anybody sitting with them at the table when they’re talking to the judge. They don’t have somebody who understands maybe what the judge is even asking them.”

Jessica Richardson (The Door, New York) lưu ý rằng thời gian giữa các phiên tòa bị rút ngắn, khiến trẻ khó tìm luật sư và chuẩn bị hồ sơ kịp thời. Ana Raquel Devereaux (Michigan Immigrant Rights Center) bày tỏ lo ngại về việc chính quyền có thể dùng luật sư của mình đại diện cho trẻ, vì “lack of independence”.

Phân tích Vera Institute cho thấy trẻ có luật sư có tỷ lệ được bảo vệ hoặc ở lại cao hơn rõ rệt so với trẻ không có luật sư. Đây là vấn đề do tranh chấp hợp đồng và chính sách tài trợ, không phải thay đổi luật bắt buộc chỉ định luật sư.