Trump ký lệnh hành pháp tạm dừng lệnh trừng phạt Nga mới theo Luật Lindsey Graham

Ngày 16/10/2026, Tổng thống Trump ban hành sắc lệnh hành pháp có tiêu đề “Implementing the Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026”. Trong sắc lệnh, ông tuyên bố tạm dừng (waive) việc áp dụng phần lớn các biện pháp trừng phạt, hạn chế và thuế quan mà luật này quy định đối với Nga và các nước mua năng lượng Nga. Ông viết: “I have submitted to the Congress a certification that the issuance of such a waiver at this time is in the national interests of the United States.”

Luật này được Trump ký vào ngày 18/9/2026 sau khi Quốc hội thông qua với sự đồng thuận hiếm có của cả hai đảng. Luật mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (qua đời tháng 7/2026), người từng ủng hộ mạnh mẽ các biện pháp cứng rắn với Nga. Theo luật, tổng thống phải áp dụng thuế quan lên tới 100% đối với hàng hóa từ các nước mua dầu và khí đốt Nga lớn nhất, cùng các biện pháp trừng phạt khác nhắm vào quan chức, ngân hàng và đội tàu “shadow fleet” của Nga, trừ khi sử dụng quyền tạm dừng vì lợi ích quốc gia. Hạn chót thực thi là 18/10/2026.

Việc tạm dừng diễn ra chỉ một tuần sau khi Trump công bố thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc Nga cung cấp diesel cho thị trường toàn cầu nhằm hạ giá nhiên liệu tại Mỹ. Phía Nga hoan nghênh động thái này. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ của cả hai đảng phản đối. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis (North Carolina) đăng trên mạng xã hội: “Beyond irresponsible. What part of enforcing a law passed 86-11 by the Senate does the President and his advisors not understand? It’s unconscionable that this administration is capitulating to a Russian dictator who illegally invaded Ukraine and butchers innocent civilians every single day.”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết việc giảm áp lực trừng phạt “chỉ giúp người Nga” và thực chất là phần thưởng cho Putin, khuyến khích ông ta tiếp tục tấn công. Ông cũng cảnh báo thỏa thuận diesel có thể dẫn đến việc nới lỏng thêm các lệnh trừng phạt khác. Sắc lệnh của Trump không hủy các lệnh trừng phạt cũ đã có từ trước, nhưng làm mất đi công cụ mạnh mẽ mà Quốc hội vừa trao để tạo áp lực lên Moscow.

Nhận định

Thượng nghị sĩ Thom Tillis: “Beyond irresponsible… It’s unconscionable that this administration is capitulating to a Russian dictator who illegally invaded Ukraine…”

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy (theo NBC News): Việc giảm áp lực trừng phạt “only helps the Russians” và “effectively serving as a financial reward for Putin—only encourages him to continue his attacks.”

Đặc phái viên Tổng thống Nga Kirill Dmitriev: “The Trump administration’s suspension of the Graham Act is an important and truly historic moment.”

Các chuyên gia và nghị sĩ lưỡng đảng lưu ý sắc lệnh sử dụng đúng thẩm quyền tạm dừng mà luật cho phép, nhưng làm suy yếu mục tiêu ban đầu của Quốc hội là tạo áp lực mạnh hơn lên Nga để thúc đẩy hòa bình. Tình hình vẫn có thể thay đổi nếu Quốc hội phản ứng bằng các biện pháp khác hoặc nếu chính quyền quyết định tái áp dụng các biện pháp.