Trước đây, hàng trăm nghìn người mỗi năm (khoảng 50-58% tổng số green card được cấp) có thể nộp đơn Form I-485 để adjust status ngay trong lãnh thổ Mỹ mà không cần rời khỏi nước. Điều này đặc biệt phổ biến với vợ/chồng công dân Mỹ, người có visa làm việc (H-1B, L-1), du học sinh (F-1), hoặc những người đủ điều kiện khác.
Theo memorandum ngày 21/5/2026, USCIS khẳng định adjustment of status là một "quyền ân huệ hành chính" (administrative grace) chứ không phải quyền lợi tự động. Người nộp đơn phải chứng minh trường hợp của mình thuộc "extraordinary circumstances" để được xem xét AOS. Nếu không, họ buộc phải về nước gốc nộp đơn xin immigrant visa qua Bộ Ngoại giao Mỹ (Department of State) tại lãnh sự quán.
Lý do chính thức từ USCIS:
Trở lại ý định gốc của luật di trú: Visa tạm thời là để lưu trú ngắn hạn, không phải "bước đệm" cho định cư.
Giảm nguy cơ người bị từ chối đơn vẫn ở lại Mỹ bất hợp pháp.
Giải phóng nguồn lực USCIS để tập trung vào các trường hợp ưu tiên như nạn nhân tội phạm, buôn người, và nhập tịch.
Ngoại lệ có thể áp dụng:
Một số loại visa có "dual intent" (như H-1B, L-1).
Các trường hợp chỉ có thể adjust status (không có đường consular processing).
Người mang lại "lợi ích kinh tế" hoặc "lợi ích quốc gia" (national interest).
Số lượng ảnh hưởng: Hàng trăm nghìn người/năm, bao gồm chuyên gia công nghệ, bác sĩ, giáo sư, doanh nhân, và thành viên gia đình công dân Mỹ.
Rủi ro lớn:
Phải rời Mỹ trong thời gian xử lý (có thể kéo dài 14-18 tháng hoặc hơn do backlog tại lãnh sự quán).
Khó quay lại Mỹ nếu bị từ chối hoặc do travel ban hiện hành áp dụng với nhiều quốc gia.
Nguy cơ ly tán gia đình, mất việc làm, gián đoạn học tập.
Đặc biệt nghiêm trọng với một số nhóm: Người từ Afghanistan (không có lãnh sự quán hoạt động), công dân các nước trong travel ban, hoặc những người chờ visa quá lâu (như Ấn Độ trong category EB-2/EB-3).
Nhận định phân tích:
Từ góc nhìn chính quyền Trump: Chính sách này giúp hệ thống di trú "công bằng và hiệu quả hơn", ưu tiên công dân Mỹ và giảm lạm dụng. Nó nhấn mạnh rằng di trú tạm thời không nên chuyển thẳng sang định cư mà không qua kiểm tra nghiêm ngặt ở nước ngoài.
Từ góc nhìn phê phán (luật sư di trú, tổ chức bảo vệ quyền lợi): Đây là biện pháp gián tiếp hạn chế di trú hợp pháp, có thể gây hại cho nền kinh tế Mỹ bằng cách đẩy tài năng ra nước ngoài. Nhiều chuyên gia cho rằng không có cơ sở an ninh thực sự vì những người này đã được kiểm tra visa tạm thời. Chính sách có nguy cơ bị kiện tụng và có thể tạo ra hỗn loạn hành chính.
Khuyến nghị cho Người Quan Tâm
Kiểm tra ngay tình trạng hồ sơ hiện tại và tham khảo luật sư di trú uy tín.
Chuẩn bị tài liệu chứng minh "extraordinary circumstances" nếu muốn nộp AOS.
Theo dõi cập nhật từ USCIS.gov vì chính sách có thể có hướng dẫn bổ sung.
Người đang ở Mỹ trên visa tạm thời nên cân nhắc rủi ro trước khi nộp đơn green card.
Chính sách này phản ánh xu hướng thắt chặt di trú dưới chính quyền Trump 2026, tập trung vào kiểm soát biên giới và ưu tiên lợi ích quốc gia. Tình hình có thể thay đổi tùy theo phản ứng pháp lý và thực tiễn thực thi. Người Việt Nam đang sinh sống hoặc có ý định định cư tại Mỹ cần theo dõi sát sao thông tin từ Đại sứ quán/Lãnh sự quán Mỹ tại Việt Nam.
