Sáng 3/10, ông Trump viết rằng “gần như mọi người” muốn Sunshine Protection Act được thông qua, “trừ Tom Cotton”. Ông gọi Cotton là “bạn của tôi”, rồi kêu gọi “người dân Arkansas vĩ đại” gọi cho thượng nghị sĩ của họ, vì đây sẽ là “thắng lợi lưỡng đảng lớn” cho Thượng viện và cho nước Mỹ. Bài đăng kèm một dãy 10 chữ số, mã vùng Arkansas, và câu “Hãy gọi Tom trên điện thoại di động”.
New York Times dẫn hai quan chức xác nhận số đó là của ông Cotton. Họ nói ẩn danh vì không được phép công khai. Associated Press và Newsweek gọi thử: không ai nghe máy, hộp thư thoại đã đầy. Văn phòng ông Cotton không trả lời yêu cầu bình luận trực tiếp, nhưng chỉ phóng viên tới bài ông đăng trên X cùng ngày.
Thượng nghị sĩ Tom Cotton. Nguồn: WSLS
Ông Cotton viết: không ai thích đổi đồng hồ, kể cả ông, nhưng Quốc hội đã từng giữ giờ tiết kiệm ánh sáng quanh năm nhiều lần rồi lại bãi bỏ, sau khi người Mỹ phải chịu cảnh mặt trời mọc quá muộn vào mùa đông. “Người Arkansas không muốn con em đi học trong bóng tối. Tôi sẽ luôn đặt Arkansas lên trước.”
Chiều cùng ngày, ông Trump đáp rằng dự luật bị giữ ở Thượng viện “nơi mọi thứ đi vào là chết”, do Tom Cotton, “suốt nhiều tháng”, và “vì cái gì, ngoài cái tôi?”. Ông nói nếu Cotton đặt Arkansas lên trước thì sẽ cho bang thêm một giờ ánh sáng buổi chiều, và khỏi phải chạy khắp nhà, trang trại, nơi làm việc để chỉnh đồng hồ hai lần một năm.
Dự luật đã qua Hạ viện
Sunshine Protection Act do Dân biểu Vern Buchanan (Cộng hòa, Florida) đưa ra. Hạ viện thông qua ngày 14/7 với 308 thuận, 117 chống, không chia theo đường đảng: 22 dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu chống. Dự luật giữ giờ mùa hè quanh năm, tức đồng hồ không lùi một tiếng vào mùa thu. Bang nào đã có luật chọn giờ chuẩn trước khi luật liên bang có hiệu lực thì được giữ giờ chuẩn. Hawaii và phần lớn Arizona hiện đã dùng giờ chuẩn cả năm.
Phe ủng hộ, gồm Nhà Trắng, nói đổi đồng hồ hai lần một năm làm rối lịch, hại sức khỏe, thể thao và an ninh. Ông Trump còn nhắc người chơi golf và tennis sẽ có thêm giờ trên sân. Phe chống nói mùa đông mặt trời mọc muộn sẽ khiến trẻ đi học trong tối, và thử nghiệm giữ giờ tiết kiệm ánh sáng quanh năm trước đây đã bị bãi khi người dân phản ứng.
Ở Thượng viện, một thượng nghị sĩ có thể giữ dự luật. Năm 2022, Thượng viện từng thông qua bản tương tự, nhưng Hạ viện không xem. Lần này chiều ngược lại: Hạ viện đã xong, Thượng viện thì kẹt.
Đồng nghiệp Cộng hòa phản đối cách làm
Chủ nhật 4/10, trên Meet the Press của NBC, Thượng nghị sĩ John Kennedy (Cộng hòa, Louisiana) được hỏi việc này có giúp Đảng Cộng hòa hay không, khi bầu cử giữa kỳ còn khoảng một tháng (3/11).
Ông nói tranh chấp ở Quốc hội đôi khi mang tính sống còn với nền văn minh phương Tây, “giờ tiết kiệm ánh sáng không phải một trong số đó”. Ông gọi Cotton là thượng nghị sĩ “ngôi sao”, và nếu ai đứng giữa Cotton với điều Cotton cho là tốt cho Arkansas thì “ông ấy sẽ nuốt bạn như món ăn nhẹ”. Rồi ông nói Tổng thống Trump là bạn, nhưng “có thể nóng tính”, “có thể từ số không lên mức thô lỗ trong khoảng ba giây”.
Câu then chốt: “Tôi không nghĩ ông ấy nên đưa số di động của Tom ra ngoài. Tôi không nghĩ việc đó sẽ giúp thuyết phục Tom.”
Nhận định:
John Kennedy, trên NBC ngày 4/10, tách hai việc: bất đồng về giờ đổi đồng hồ là bình thường trong nội bộ, còn đăng số cá nhân của đồng nghiệp thì không nên và không có tác dụng. Ông Cotton, thường được xem là đồng minh của ông Trump và là chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, không lùi. Lập luận của ông là thực tế mùa đông ở Arkansas, không phải phủ nhận ông Trump. Với người gốc Việt ở các bang có con đi học sớm, đây đúng là hai phía của một chuyện nhà: buổi tối sáng hơn để về, hoặc buổi sáng đỡ tối khi đưa con. Dự luật chưa thành luật. Việc số điện thoại bị đưa lên mạng là chuyện riêng, và các đồng nghiệp Cộng hòa đã nói thẳng đó là bước đi không giúp gì cho lá phiếu.
