Công tố viên quận Tompkins, bang New York, Matthew Van Houten hôm 28/9 thông báo mở lại điều tra hình sự vụ cáo buộc tấn công tình dục tại nhà hội nam sinh Chi Phi, Đại học Cornell, tháng 10/2024. Quyết định đến gần hai tuần sau khi nguyên đơn — gọi là Jane Doe trong hồ sơ — nộp đơn kiện dân sự 101 trang ngày 16/9, kiện bảy thành viên hội, trường Cornell và một số bên khác. Van Houten nói văn phòng sẽ chuẩn bị hồ sơ cho đại bồi thẩm đoàn. Một công tố viên nữ có kinh nghiệm xét xử án tấn công tình dục giữa sinh viên được giao vụ. Nếu đại bồi thẩm đoàn truy tố, ông nói văn phòng “sẽ truy tố đến cùng theo luật.”
Theo đơn kiện, Jane Doe khi đó 20 tuổi, bị dụ dùng rượu và chất kích thích rồi bị nhiều người xâm hại tại nhà hội đêm 19/10/2024. Đơn nêu tin nhắn nhóm Snapchat của hội. Cô báo cảnh sát trường khoảng ngày 8/11/2024. Không ai bị bắt. Chi Phi bị cấm hoạt động trên khuôn viên từ 2024. Cornell nói đã điều tra theo Title IX và áp dụng kỷ luật gồm đuổi học và đình chỉ; phủ nhận cáo buộc nhà trường “nhẹ tay.” Phó chủ tịch quan hệ đại học Kyle Kimball: “Mọi gợi ý rằng trường không đưa ra hình phạt có hậu quả là sai.”
Trong thông cáo chín trang, Van Houten giải thích vì sao năm 2024 không khởi tố: lời khai có tuyên thệ tháng 11/2024 “không cáo buộc bị ép dùng thuốc hay bị hiếp dâm tập thể.” Ông viết lời khai mô tả việc dùng chất kích thích và quan hệ là “tự nguyện, tỉnh táo và đồng thuận.” Nhiều công tố viên và điều tra viên đã xem và kết luận sự việc như mô tả không cấu thành tội. Ông nói độ tin cậy của Jane Doe “chưa từng bị nghi.” Sau đơn kiện và làn sóng phản ứng cộng đồng — kể cả thư, điện thoại và một số lời đe dọa nhân viên — ông quyết định xem lại: “Tìm công lý đôi khi đòi hỏi mở lại vụ khi có thêm chứng cứ.” Ông cũng nói tiến trình chữa lành sau sang chấn “khác nhau ở mỗi người.”
Luật sư nguyên đơn Thomas Giuffra nói với CBS và CNN rằng không một bị cáo nào bị bắt, và báo cáo gửi nhà trường “không khác về bản chất” so với đơn kiện 2026. Ông cho rằng điều tra ban đầu không đầy đủ. Văn phòng công tố nói chưa từng được luật sư nguyên đơn liên hệ để xem xét lại cho đến gần đây; phía công tố đã chủ động gọi. Luật sư một bị đơn phản bác cáo buộc trong đơn kiện. Bảy người bị nêu tên trong hồ sơ dân sự; họ chưa bị kết tội hình sự.
Nhận định:
Mở lại vụ không có nghĩa đã có kết luận có tội. Đại bồi thẩm đoàn sẽ nghe lời khai mới và chứng cứ từ đơn kiện — gồm tin nhắn nhóm mà công tố nói trước đây không được văn phòng xem. Khoảng cách giữa lời khai 2024 và đơn 2026 là điểm công tố dựa vào để giải thích việc không khởi tố; luật sư nguyên đơn nói khoảng cách đó không có thật. Title IX và hình sự là hai đường: trường có thể đuổi học mà không cần chứng minh ngoài nghi ngờ hợp lý. Việc công tố chuyển vụ cho bồi thẩm đoàn sau áp lực dư luận vừa cho nguyên đơn cơ hội trình bày trước tòa hình sự, vừa buộc hệ thống giải thích vì sao hồ sơ hai năm trước dừng lại.
