Geneva / Kinshasa — Dịch Ebola thứ 17 tại Cộng hòa Dân chủ Congo đang đặt ra thách thức lớn cho khu vực Trung và Đông Phi. Chủng virus Bundibugyo – một biến thể hiếm của Ebola – đã gây ra hàng trăm ca nghi ngờ và nhiều ca tử vong chỉ trong vòng hai tuần kể từ khi được xác nhận chính thức vào ngày 15/5/2026.
Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Y tế DRC và CDC Mỹ, tính đến ngày 29/5/2026, quốc gia này ghi nhận 125 ca xác nhận (17 tử vong) và 906 ca nghi ngờ (223 tử vong nghi ngờ). Dịch tập trung chủ yếu tại các tỉnh Ituri, Bắc Kivu và Nam Kivu. Tại Uganda, đã có 9 ca xác nhận, trong đó 1 ca tử vong, hầu hết có liên quan đến di chuyển từ DRC.
WHO đã chính thức tuyên bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu vào ngày 17/5/2026, nhấn mạnh tính nghiêm trọng của dịch do thiếu vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu dành cho chủng Bundibugyo. Các ca bệnh thường khởi phát với triệu chứng sốt cao, đau toàn thân, nôn mửa, tiêu chảy và có thể dẫn đến xuất huyết nặng.
Tình hình càng phức tạp hơn do khu vực tâm dịch đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ xung đột vũ trang, di dân và hoạt động khai mỏ. Nhiều trung tâm điều trị bị cộng đồng nghi ngờ và tấn công, khiến công tác cách ly và truy vết trở nên khó khăn. Uganda đã đóng cửa biên giới với DRC để kiểm soát di chuyển, trong khi Mỹ áp dụng các biện pháp sàng lọc nghiêm ngặt tại sân bay và cấm nhập cảnh tạm thời đối với một số du khách từ khu vực dịch.
Hình ảnh minh họa: Nhân viên y tế trong bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola.
Dù rủi ro lây lan trực tiếp đến Mỹ và châu Âu vẫn được CDC đánh giá ở mức thấp, sự kiện này một lần nữa khẳng định tính dễ bị tổn thương của hệ thống y tế toàn cầu trước các dịch bệnh mới nổi. Các chuyên gia nhấn mạnh nhu cầu hợp tác quốc tế khẩn cấp, đầu tư vào nghiên cứu vaccine đa chủng và tăng cường năng lực giám sát tại các điểm nóng.
Tình hình đang tiếp tục diễn biến nhanh chóng. Các tổ chức quốc tế như WHO, Africa CDC và UNICEF đang phối hợp hỗ trợ DRC và Uganda trong công tác đáp ứng khẩn cấp. Cộng đồng người Việt tại Mỹ được khuyến cáo theo dõi chặt chẽ thông báo từ CDC, tránh di chuyển đến khu vực dịch và duy trì vệ sinh cá nhân nghiêm ngặt.