Washington D.C., 15/4/2026 – Bộ Giáo dục Mỹ (U.S. Department of Education – ED) đang trong giai đoạn thu hẹp quy mô mạnh mẽ nhất trong lịch sử, tiếp tục thực hiện cam kết của Tổng thống Donald Trump về việc “trả lại giáo dục cho các tiểu bang”. Theo Bộ trưởng Linda McMahon, đây là bước đi quan trọng để loại bỏ “bureaucratic bloat” (cơ quan hành chính phình to), giảm chi tiêu liên bang và trao quyền tự chủ cho bang và địa phương.
Kế hoạch bắt đầu từ tháng 3/2025 khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp khởi xướng quá trình “dismantle” Bộ Giáo dục. Đến nay, sau hơn một năm, Bộ đã thực hiện Reduction in Force (RIF) quy mô lớn, cắt giảm gần 50% lực lượng lao động. Từ quy mô ban đầu 4.133 nhân viên, hiện chỉ còn khoảng 2.183 người. Hơn 1.300 vị trí bị cắt trực tiếp, cộng thêm hàng trăm người nhận gói nghỉ việc tự nguyện.
Trong tuyên bố chính thức ngày 11/3/2025, Bộ trưởng Linda McMahon khẳng định: “Hôm nay là bước tiến quan trọng hướng tới khôi phục sự vĩ đại của hệ thống giáo dục Mỹ. Chúng tôi cam kết tăng hiệu quả, trách nhiệm và hướng nguồn lực trực tiếp đến học sinh, phụ huynh và giáo viên”.
Tiếp tục cắt giảm và chuyển giao trách nhiệm Đến năm 2026, Bộ Giáo dục không chỉ dừng lại ở cắt giảm nhân sự mà còn chuyển giao hàng loạt chương trình lớn sang các cơ quan liên bang khác (như Bộ Lao động, Bộ Y tế & Dịch vụ Nhân sinh). Các chương trình bị ảnh hưởng bao gồm:
Quản lý một phần khoản vay sinh viên và Pell Grants.
Các chương trình hỗ trợ giáo dục đặc biệt (special education).
Nghiên cứu giáo dục và thực thi quyền dân sự (Office for Civil Rights).
Bộ trưởng McMahon đang thực hiện “Returning Education to the States Tour” – chuyến thăm 50 tiểu bang để lắng nghe ý kiến giáo viên, phụ huynh và lãnh đạo địa phương, đồng thời thúc đẩy các tiểu bang nhận “waiver” (miễn trừ) để tự do sử dụng ngân sách liên bang mà không bị ràng buộc bởi quy định liên bang. Đến nay, bà đã thăm hơn 26 bang, trong đó Iowa là bang đầu tiên được cấp waiver “Returning Education to the States” vào tháng 1/2026.
Infographic cắt giảm nhân sự tại Bộ Giáo dục Mỹ và các cơ quan liên quan dưới chính quyền Trump: giảm gần 50% lực lượng lao động, hướng tới mục tiêu ‘Returning Education to the States’. — Nguồn: The New York Times
“Giáo dục tốt nhất là giáo dục gần nhất với trẻ em. Chúng ta đang trả quyền kiểm soát về cho các bang, nơi mà cha mẹ và giáo viên biết rõ nhu cầu thực tế nhất”, bà McMahon phát biểu trong chuyến thăm Nebraska ngày 9/4/2026.
Bối cảnh và mục tiêu dài hạn Kế hoạch “abolish” Bộ Giáo dục là một trong những cam kết nổi bật của Tổng thống Trump trong chiến dịch tranh cử 2024. Ông cho rằng Bộ Giáo dục được thành lập năm 1980 đã “thất bại” sau hơn 3 nghìn tỷ USD chi tiêu mà kết quả học tập vẫn thấp (70% học sinh lớp 8 chưa đạt trình độ proficient về đọc và toán theo Nation’s Report Card).
Vì không thể xóa sổ hoàn toàn Bộ mà không có Quốc hội thông qua luật, chính quyền Trump chọn cách “thu nhỏ tối đa” (right-sizing) bằng cách:
Cắt giảm nhân sự và ngân sách hành chính.
Chuyển trách nhiệm về tiểu bang qua block grants và waiver.
Ưu tiên School Choice, charter schools và parental rights.
Ngân sách FY2026 đề xuất của Bộ chỉ còn 66,7 tỷ USD – giảm 15,3% so với năm trước, tập trung vào các chương trình cốt lõi như hỗ trợ học sinh khuyết tật và Title I (trường học thu nhập thấp).
Phản ứng từ các bên
Ủng hộ: Đảng Cộng hòa và các nhóm bảo thủ (Heritage Foundation, AEI) đánh giá cao động thái giảm quan liêu, trao quyền cho bang. Nhiều bang đỏ như Nebraska, Iowa hoan nghênh cơ hội tự chủ.
Phản đối: Công đoàn giáo viên (NEA), đảng Dân chủ và các nhóm thiểu số chỉ trích mạnh mẽ. Họ cho rằng cắt giảm sẽ làm suy yếu hỗ trợ học sinh nghèo, khuyết tật và bảo vệ quyền dân sự. 16 cựu nhân viên đã kiện Bộ vì cho rằng sa thải mang động cơ chính trị.
Thị trường và chuyên gia: Một số phân tích cho rằng việc thu hẹp giúp tiết kiệm khoảng 300 triệu USD/năm chi phí hành chính, nhưng có nguy cơ gây xáo trộn ngắn hạn trong quản lý khoản vay sinh viên và nghiên cứu giáo dục.
Tác động thực tế Đến nay, Bộ vẫn duy trì các chức năng cốt lõi (Pell Grants, Title I, IDEA) nhưng với nguồn lực mỏng hơn. Nhiều văn phòng (Office of Special Education Programs, Office for Civil Rights) bị “gần như xóa sổ” trong đợt cắt giảm mới nhất. Các bang đang dần nhận thêm trách nhiệm, nhưng một số bang nghèo lo ngại thiếu nguồn lực để bù đắp khoảng trống liên bang.
Bộ trưởng McMahon khẳng định đây là “sứ mệnh cuối cùng” của Bộ: “Chúng tôi không cắt giảm giáo dục, chúng tôi cắt giảm quan liêu để giáo dục thực sự trở lại với người dân Mỹ”.