Bộ trưởng Linda McMahon công bố ngày 28/9. Quy tắc “Recodification of Title IX Rules” đăng Công báo Liên bang ngày 29/9, số 91 Fed. Reg. 61308, có hiệu lực ngay khi đăng.
Bà nói: “Việc làm quy tắc hôm nay xóa bản viết lại Title IX trái luật của chính quyền Biden khỏi Bộ luật liên bang và khôi phục ngôn ngữ thông thường được ban hành trong nhiệm kỳ Trump đầu tiên, mà chúng tôi đã thi hành từ những ngày đầu của chính quyền này.”
Quy tắc 2024 có hiệu lực trên giấy từ 1/8/2024, rồi bị tám tòa chặn. Hai phán quyết hủy toàn bộ: Tennessee kiện Cardona, ngày 9/1/2025, và Carroll Independent School District kiện Bộ Giáo dục, ngày 19/2/2025. Kháng cáo hai vụ bị bác vào tháng 5/2026. Bộ luật liên bang vẫn in bản 2024 đã bị hủy, gây lệch giữa sổ sách và thực tế. Quy tắc 29/9 vá chỗ lệch đó.
Một điểm không quay lại nguyên văn 2020. Bộ không khôi phục đoạn đã bị tòa Massachusetts hủy trong vụ Victim Rights Law Center kiện Cardona. Đoạn đó cấm người xét xử dựa vào lời khai của bên hoặc nhân chứng từ chối bị chất vấn tại phiên điều trần trực tiếp.
Politico ghi văn bản quy tắc không định nghĩa “giới” là giới sinh học. Phần mở đầu của bộ vẫn nhắc cách hiểu hiện nay về nhà vệ sinh tách theo giới và thể thao. McMahon nói với OutKick đây là “quay lại đầy đủ Title IX”, nam thi đấu đội nam, nữ thi đấu đội nữ. Bà không đưa hạn tuân thủ mới.
Khung 2020 yêu cầu phiên điều trần trực tiếp ở bậc đại học, cho chất vấn, và dùng tiêu chuẩn chứng cứ trường chọn, gồm “bằng chứng rõ ràng và thuyết phục”. Quy tắc 2024 nới định nghĩa quấy rối, bỏ bắt buộc điều trần trực tiếp, và đưa xu hướng tính dục cùng bản dạng giới vào phạm vi cấm phân biệt đối xử. Phần thể thao riêng của chính quyền Biden đã rút vào tháng 12/2024.
Vụ Crowther, ngày 30/11
Tòa án Tối cao sẽ nghe tranh luận vụ Crowther kiện Hội đồng Quản trị Hệ thống Đại học Georgia, hồ sơ 25-183, sáng thứ Hai 30/11. Câu hỏi: Title IX có cho nhân viên của cơ sở giáo dục nhận tiền liên bang quyền tự kiện phân biệt giới trong việc làm hay không.
Hai nguyên đơn. MaChelle Joseph, huấn luyện viên bóng rổ nữ Georgia Tech từ 2003 đến khi bị sa thải tháng 3/2019, nói chương trình nữ bị đối xử kém hơn đội nam. Thomas Crowther, giáo viên mỹ thuật Đại học Augusta từ 2006 đến 2021, nói cuộc điều tra Title IX về cáo buộc quấy rối thiên lệch vì ông là nam, rồi trường không gia hạn hợp đồng.
Tòa phúc thẩm khu vực 11, ngày 7/11/2024, nói Title IX không có quyền kiện ngầm cho nhân viên. Tòa cho rằng sinh viên cần cửa này vì không có luật khác, còn nhân viên đã có Title VII của Đạo luật Dân quyền 1964. Tối cao chấp nhận xem xét ngày 18/5/2026. Phán quyết dự kiến trước cuối tháng 6/2027.
Các khu vực 2, 3, 6, 9 và 10 đang cho nhân viên kiện theo Title IX. Khu vực 11 thì không. Phán quyết sẽ thống nhất cả nước.
Với phụ huynh và nhân viên trường
Quy trình tố cáo quấy rối trên campus từ tháng 1/2025 đã theo khung 2020. Việc 29/9 không đổi ngày mai cho hầu hết trường, mà làm sổ sách khớp thực tế. Giáo viên, huấn luyện viên, nhân viên trường công và đại học nhận tiền liên bang nên tách hai cửa: khiếu nại việc làm theo Title VII có hạn nộp riêng, còn cửa Title IX đang chờ Tối cao. Ở các bang thuộc khu vực 11, gồm Georgia, Florida, Alabama, cửa Title IX cho nhân viên hiện đang đóng ở cấp phúc thẩm.
Nhận định:
Louise Melling, phó giám đốc pháp lý ACLU, nói ngày 28/9: “Mọi học sinh có quyền cơ hội học tập bình đẳng, không bị phân biệt vì giới hoặc định kiến giới, bất kể bản dạng giới, xu hướng tính dục, hay tình trạng mang thai và nuôi con. Title IX phải là lá chắn chống phân biệt. Chính quyền này đang dùng nó như thanh kiếm chống những học sinh dễ tổn thương nhất.” Bà thêm rằng việc quay lại cũng làm yếu các điều khoản buộc trường xử báo cáo quấy rối kịp thời, dù ACLU ủng hộ một số bảo vệ thủ tục trong kỷ luật.
Shiwali Patel, giám đốc cấp cao về công lý giáo dục tại Trung tâm Luật Phụ nữ Quốc gia, nói với Politico chính quyền đang xói mòn bảo vệ cho học sinh chuyển giới dưới danh nghĩa bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời làm yếu luật giữ học sinh an toàn.
Bob Eitel, chủ tịch Defense of Freedom Institute, gọi quy tắc 2024 là ví dụ về việc dùng luật trường học để ép thay đổi xã hội, và nói bản đó đã vào thùng rác lịch sử.
Trung tâm Luật Phụ nữ Quốc gia, trong đơn bạn của tòa nộp giữa tháng 7, nói ngăn nhân viên thực thi Title IX đi ngược văn bản luật, vì luật nói “người”, không chỉ “học sinh”. Trung tâm từng thắng vụ Jackson năm 2005, khi Tối cao công nhận Title IX chống trả đũa người tố cáo phân biệt giới.
Hai việc không cùng một cửa. Hủy quy tắc 2024 là chuyện sổ sách và cách trường xử tố cáo. Crowther là chuyện nhân viên có được đứng tên kiện trường hay không. Một cái đã xong trên Công báo. Cái kia mới vào lịch tranh luận.
