1. Chính sách mới: từ 2026 nói “không” với hộ chiếu trong giao dịch ngân hàng
Theo các thông tư mới do Ngân hàng Nhà nước ban hành, từ ngày 1/1/2026, các ngân hàng tại Việt Nam sẽ không còn chấp nhận hộ chiếu như một giấy tờ tuỳ thân hợp lệ cho công dân Việt Nam khi thực hiện giao dịch trong nước.
Điều này áp dụng cho tất cả các dịch vụ ngân hàng:
Mở/đóng tài khoản
Gửi tiết kiệm, rút tiền mặt
Chuyển khoản tại quầy
Mở thẻ/debit/credit
Các loại dịch vụ khác tại chi nhánh
Thay vì hộ chiếu, khách hàng sẽ phải dùng một trong ba loại định danh sau:
Căn cước công dân (CCCD) gắn chip
CMND/CCCD thường (trong giai đoạn chuyển tiếp, còn hiệu lực)
Định danh điện tử VNeID cấp độ 2 (eID level 2)
Ngân hàng sẽ chỉ cho phép giao dịch khi khách xác thực được thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học (vân tay, khuôn mặt…) khớp với dữ liệu dân cư quốc gia.
2. Vì sao ngân hàng siết chặt, không dùng hộ chiếu nữa? 2.1. Dọn “rác dữ liệu” và chống tài khoản ảo
Từ 2024–2025, Ngân hàng Nhà nước triển khai chiến dịch “làm sạch dữ liệu” ngân hàng:
Hơn 120,9 triệu hồ sơ cá nhân và 1,2 triệu tài khoản tổ chức đã được đối soát với dữ liệu dân cư, CCCD gắn chip và VNeID.
Kết quả, hơn 86 triệu tài khoản bị khóa hoặc hủy vì không xác minh được danh tính, trùng lặp, để lâu không hoạt động…
Mục tiêu chính:
Giảm tài khoản ma, tài khoản lập để rửa tiền/lừa đảo
Chuẩn hóa dữ liệu khách hàng trên toàn hệ thống
Nâng mức an toàn cho thanh toán số, ngân hàng số
Trong bối cảnh đó, hộ chiếu – vốn ít liên thông với cơ sở dữ liệu dân cư, khó kiểm soát hơn, lại dễ bị làm giả – bị loại khỏi danh sách giấy tờ chấp nhận cho người Việt.
2.2. Đẩy mạnh VNeID và CCCD gắn chip – “chìa khóa” cho xã hội số
VNeID là ứng dụng định danh điện tử quốc gia, cho phép:
Thay CCCD vật lý trong nhiều tình huống (làm thủ tục hành chính, bay nội địa, ngân hàng số…)
Lưu trữ thông tin giấy phép lái xe, BHYT, hộ khẩu, giấy tờ xe, tiền trợ cấp… trên một ứng dụng duy nhất.
Việc buộc dùng CCCD/VNeID trong ngân hàng giúp:
Đồng bộ dữ liệu dân cư – tài chính – an sinh
Dễ dàng truy vết, xử lý khi có giao dịch bất thường, lừa đảo online
Hạn chế tối đa việc dùng giấy tờ giả mạo để mở tài khoản
Nói ngắn gọn:
Nhà nước muốn “siết chặt danh tính” trong hệ thống ngân hàng – không còn chỗ cho tài khoản ảo, giấy tờ mập mờ nữa.
3. Ai bị ảnh hưởng nặng nhất bởi quy định này? 3.1. Người Việt trong nước chỉ quen dùng hộ chiếu
Một số người Việt:
Bị mất CCCD/CMND nhưng chưa làm lại
Đi làm/đi học xa, chỉ cầm hộ chiếu cho tiện
Mở tài khoản ngân hàng từ trước, thỉnh thoảng ra quầy dùng hộ chiếu giao dịch
Nhóm này nếu không làm lại CCCD hoặc VNeID cấp độ 2 trước 1/1/2026 thì:
Có thể vẫn giữ tài khoản
Nhưng khi ra quầy rút tiền, thay đổi thông tin, tất toán… sẽ không còn được chấp nhận hộ chiếu, bắt buộc phải cập nhật hồ sơ bằng CCCD/VNeID.
3.2. Việt kiều, du học sinh, người hay về Việt Nam chơi
Rất nhiều Việt kiều:
Về Việt Nam mở tài khoản, gửi tiết kiệm, mua nhà, cho thuê…
Quen dùng hộ chiếu Việt Nam để giao dịch vì CCCD đã hết hạn hoặc mất từ lâu.
Từ 2026:
Hộ chiếu chỉ còn giá trị cho xuất nhập cảnh, không dùng được cho giao dịch ngân hàng nội địa của công dân Việt Nam nữa.
Nếu không kịp làm CCCD gắn chip hoặc VNeID cấp độ 2, bạn có thể rơi vào cảnh:
“Có tiền trong ngân hàng nhưng không thể rút hoặc xử lý được gì tại quầy.”
3.3. Người lớn tuổi, vùng sâu xa, chưa rành công nghệ
Đây là nhóm dễ bị “bỏ lại phía sau”:
Nhiều cô/chú chưa dùng VNeID, không nhớ rõ ngày cấp CCCD
Không quen cập nhật thông tin trên app ngân hàng, eKYC
Nếu không có người thân/ ngân hàng hỗ trợ kịp thời, việc chuyển sang dùng CCCD/VNeID cho giao dịch có thể là cú sốc lớn.
4. Người Việt trong nước cần làm gì từ bây giờ?
Để không bị “kẹt tiền” khi bước sang 2026, bạn nên:
Bước 1: Kiểm tra lại giấy tờ tùy thân
CCCD gắn chip còn hạn không?
Nếu vẫn dùng CMND 9 số hoặc CCCD cũ → nên lên kế hoạch đổi sang CCCD gắn chip vì sớm muộn cũng phải đổi.
Bước 2: Đăng ký VNeID cấp độ 2
Đến Công an phường/xã hoặc nơi đăng ký CCCD để làm VNeID level 2.
Sau khi được cấp, bạn có thể:
Đăng nhập ngân hàng số,
Xác thực eKYC,
Thậm chí dùng VNeID thay CCCD trong nhiều thủ tục nội địa.
Bước 3: Cập nhật thông tin với ngân hàng
Mang CCCD/VNeID mới tới quầy, yêu cầu “cập nhật thông tin KYC”.
Nếu mở nhiều tài khoản ở nhiều ngân hàng, nên làm dần từng nơi, tránh để đến 2026 mới chạy.
Bước 4: Hỏi ngân hàng về quy trình giao dịch sau 2026
Hỏi rõ: sau 1/1/2026, với tài khoản của bạn, điều kiện xác thực là gì?
Các giao dịch online, chuyển tiền lớn, đổi thiết bị đăng nhập… có cần xác thực sinh trắc học (vân tay, face ID) hay không.
5. Việt kiều & người đang ở nước ngoài nên chuẩn bị thế nào?
Nếu bạn là công dân Việt Nam đang sống ở Mỹ, Canada, châu Âu… nhưng:
Vẫn có tài khoản ngân hàng, sổ tiết kiệm, bất động sản… tại Việt Nam,
Thường xuyên về nước để rút tiền, giao dịch bằng hộ chiếu,
thì nên:
Tranh thủ lần về Việt Nam sớm nhất để làm CCCD gắn chip
Nếu CCCD cũ đã hết hạn, mang hộ chiếu + giấy tờ liên quan để làm lại.
Hỏi kỹ về quy định cấp CCCD cho công dân sống ở nước ngoài.
Đăng ký VNeID cấp độ 2 luôn
Về lâu dài, VNeID sẽ là chìa khóa để: mở tài khoản, thanh toán, nộp thuế, làm thủ tục hành chính… hoàn toàn online.
Cập nhật hồ sơ khách hàng tại các ngân hàng đang dùng
Mang CCCD mới/ VNeID ra quầy để “chốt” lại danh tính.
Hỏi trước ngân hàng về cách rút tiền/ủy quyền nếu bạn không thường xuyên có mặt tại Việt Nam.
Không đợi tới 2026 mới làm
Càng sát thời điểm, khả năng quá tải, chen chúc tại công an và ngân hàng càng cao.
Làm sớm giúp bạn tránh rủi ro đổi luật gấp, khoá tài khoản đột ngột.
6. Người nước ngoài có bị ảnh hưởng không?
Theo các bài báo hiện tại, quy định “không chấp nhận hộ chiếu” chỉ áp dụng cho công dân Việt Nam trong giao dịch nội địa.
Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam vẫn có thể sử dụng hộ chiếu, thẻ tạm trú, thẻ thường trú theo quy định riêng từng ngân hàng.
Từ 2025–2026, Việt Nam cũng đang triển khai VNeID cho người nước ngoài có thẻ tạm trú hợp lệ, giúp họ dùng dịch vụ công và tài chính thuận tiện hơn.
7. Kết: Một bước “siết chặt” nhưng cũng là cơ hội dọn sạch hệ thống
Nhìn ở góc độ cá nhân, việc không cho dùng hộ chiếu để giao dịch ngân hàng có thể khá bất tiện – nhất là với Việt kiều, người hay quên/ mất CCCD.
Nhưng nếu nhìn ở góc độ toàn hệ thống:
Dữ liệu ngân hàng sạch hơn,
Tài khoản ma, tài khoản lừa đảo khó tồn tại,
Thanh toán số, ngân hàng số sẽ an toàn và chuyên nghiệp hơn.
Vấn đề là:
Ai chuẩn bị trước thì bước qua 2026 nhẹ nhàng. Ai chủ quan sẽ có nguy cơ “bị kẹt” đúng lúc cần rút tiền hoặc xử lý việc gấp.
Vietlinker sẽ tiếp tục cập nhật những thay đổi mới của Ngân hàng Nhà nước, VNeID và các chính sách liên quan – đặc biệt là những gì ảnh hưởng trực tiếp đến người Việt ở trong nước và cộng đồng Việt tại Mỹ.
Bản quyền
© 2025 VietLinker.com – Bản quyền nội dung thuộc Vietlinker, biên soạn riêng cho cộng đồng người Việt. Nghiêm cấm sao chép, sử dụng lại dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Vietlinker.