Tổng thống Donald Trump viết trên Truth Social tối 28/8 (giờ Mỹ): Mỹ vừa ký với Venezuela “THE BIGGEST OIL DEAL IN WORLD HISTORY”. Theo ông, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng (ông gọi Secretary of War) Pete Hegseth đã thương lượng với tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez, cùng đối tác tư nhân, để Mỹ nắm kiểm soát đa số hơn 65 tỷ thùng trữ lượng đã chứng minh — “không tốn chi phí cho người nộp thuế Mỹ”. Ông nói giao dịch “làm tăng hơn gấp đôi trữ lượng dầu Mỹ”, tăng nguồn cung và “sẽ giảm đáng kể giá xăng cho mọi người Mỹ”.
Delcy Rodríguez tuyên thệ tổng thống lâm thời Venezuela. Nguồn: Reuters
Venezuela có trữ lượng đã chứng minh lớn nhất thế giới (EIA và các nguồn thường nêu khoảng 303 tỷ thùng). 65 tỷ thùng tương đương khoảng một phần năm tổng trữ lượng, gần bằng toàn bộ trữ lượng đã chứng minh của Mỹ. Sản lượng thực tế của Venezuela chỉ khoảng 1,25 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với đỉnh cuối thập niên 1990, sau thiếu đầu tư, quản trị yếu và lệnh trừng phạt.
Cấu trúc được mô tả
Nhà Trắng chưa công bố văn bản hợp đồng. Quan chức Mỹ nói với CNN và CBS: Rodríguez cấp nhượng quyền 100 năm cho liên doanh tư nhân trên các mỏ tương ứng 65 tỷ thùng; Mỹ nắm khoảng 55% hiệu quả (cổ phần cộng quyền mua dầu theo giá gốc — off-take at cost). Dầu này nhằm bổ sung Strategic Petroleum Reserve và nhu cầu quân sự. Nguồn Axios: “Không phải mua đứt. Họ cho chúng tôi cổ phần… Mỹ có quyền nhận một lượng dầu bảo đảm theo giá gốc.” Chevron đang đàm phán mở rộng hoạt động tại Venezuela, theo The New York Times; chưa rõ Chevron có phải bên trong liên doanh hay không.
Ngoại trưởng Rubio viết trên mạng xã hội: “Thắng lớn cho cả người Mỹ và người Venezuela.” Ông nói thỏa thuận “bảo đảm trữ lượng ổn định và dầu giá thấp trong Bán cầu, hạ giá xăng trong nước”; phía Venezuela nhận “gần 100 tỷ USD đầu tư tư nhân, hàng nghìn việc làm lương cao và tái thiết kinh tế.” Rodríguez xác nhận trên X, gọi đây là thỏa thuận lịch sử, phát triển 17 mỏ chiến lược, vốn hơn 100 tỷ USD và ước 209 tỷ USD thu thuế. Caracas xác nhận đã đạt thỏa thuận với Washington.
Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio tại họp báo Nhà Trắng (2026). Nguồn: The White House
Bối cảnh và nhận định
Thỏa thuận được công bố sau khi Mỹ bắt giữ cựu tổng thống Nicolás Maduro đầu năm 2026 và Rodríguez giữ chức tổng thống lâm thời — diễn biến đã được BBC, CBS, Reuters tường thuật. Washington đã bán dầu Venezuela và kiểm soát một phần xuất khẩu trong nhiều tháng; Trump từng kêu gọi các hãng Mỹ đầu tư ít nhất 100 tỷ USD khôi phục ngành.
The New York Times lưu ý: chính phủ liên bang Mỹ nắm cổ phần mỏ dầu nước khác là việc rất bất thường; Mỹ không có công ty dầu quốc gia như Saudi Aramco. Reuters/Nikkei dẫn chuyên gia: cần thấy cấu trúc pháp lý và tài chính trước khi đánh giá liệu vốn lớn có vào được không. Sản lượng thấp, cơ sở hạ tầng xuống cấp và rủi ro chính trị vẫn là rào cản. Giá xăng trong nước phụ thuộc nhiều yếu tố (lọc dầu, thuế, thị trường thế giới), không chỉ trữ lượng trên giấy.
Chính quyền mô tả đây là bước “America First” vừa hạ giá năng lượng vừa neo Venezuela vào quỹ đạo Mỹ. Phía Caracas nhấn mạnh hồi sinh ngân sách và sản xuất. Văn bản đầy đủ, danh sách mỏ, tên nhà điều hành tư nhân và lịch ký tuần tới sẽ quyết định thỏa thuận có đi từ tuyên bố sang dòng dầu thực tế hay không.