Căng thẳng Houthis – Saudi Arabia leo thang: Tên lửa tấn công sân bay Riyadh, Trump cân nhắc mức độ tham gia của Mỹ

ngày 10/10 một tên lửa tấn công vào khu vực terminal trong nước (Terminal 3 và 4) của sân bay King Khalid, làm khoảng 12–13 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương (một số trong tình trạng nguy kịch). Trong số nạn nhân có 4 công dân Saudi, 2 người Bangladesh, và mỗi quốc tịch một người gồm Mỹ, Ai Cập, Jordan, Syria, Palestine và Sudan. Đây là vụ tấn công gây thiệt hại nhân mạng lớn nhất tại Saudi Arabia trong hơn một thập kỷ.

Ngày 11/10, một đợt tấn công khác lại trúng sân bay, khiến một người (cư dân Pakistan) thiệt mạng và 11 người bị thương. Saudi Arabia cho biết lực lượng phòng không đã đánh chặn nhiều tên lửa và máy bay không người lái hướng về Riyadh và các khu vực khác. Houthis tuyên bố chịu trách nhiệm và cảnh báo các hãng hàng không không sử dụng không phận và sân bay Saudi Arabia.
Cơ quan hàng không Saudi Arabia đã kéo dài thời gian đóng cửa sân bay King Khalid đến ít nhất ngày 17/10 để đảm bảo an toàn và sửa chữa. Nhiều hãng hàng không quốc tế hủy chuyến đến Riyadh. Mỹ, Anh và một số nước khác đã cảnh báo công dân tránh sân bay này.

Tổng thống Donald Trump cho biết đang cân nhắc mức độ tham gia của Mỹ. Khi được hỏi liệu Washington có tham gia các cuộc không kích của Saudi Arabia chống Houthis hay không, ông trả lời: “We may. We’re going to look at it… We’ll make a decision. We move very quickly.” Ông cũng gọi vụ tấn công là “terrible thing”. Ngoại trưởng Marco Rubio lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công, xác nhận có một công dân Mỹ thiệt mạng và khẳng định Mỹ đứng về phía Saudi Arabia.
Bối cảnh là cuộc xung đột tại Yemen leo thang trở lại. Saudi Arabia đang hỗ trợ chính phủ được công nhận quốc tế chống lại Houthis. Mỹ hiện chủ yếu cung cấp hỗ trợ tình báo và mục tiêu, chưa tham gia trực tiếp không kích. Mỹ vẫn đang đối phó với tình hình rộng hơn liên quan Iran.

Nhận định

Các chuyên gia phân tích nhận định vụ tấn công gây thiệt mạng công dân Mỹ làm tăng áp lực lên chính quyền Trump. Theo Mona Yacoubian (Center for Strategic and International Studies), “ngưỡng để Tổng thống Trump cho phép không kích giờ đây khá cao”, và Mỹ chỉ có khả năng can thiệp nếu có nhiều thương vong người Mỹ. CBS News mô tả đây là “dilemna khó khăn” đối với Trump, vì Mỹ đang tập trung vào các vấn đề khác và từng từ chối yêu cầu hỗ trợ quân sự trực tiếp từ Saudi Arabia trước đó.

Phía Saudi Arabia gọi đây là “tội ác chiến tranh” và cam kết phản ứng quyết liệt. Houthis thì xem các sân bay và cơ sở dầu khí Saudi là mục tiêu hợp pháp trong bối cảnh xung đột tại Yemen. Điểm cần giữ: Mỹ hiện chưa có quyết định tham gia không kích trực tiếp; hỗ trợ chủ yếu ở mức tình báo.