Tòa án Tối cao thụ lý vụ tranh chấp hồ sơ DOGE của chính quyền Trump

DOGE được thành lập đầu năm 2025 theo lệnh hành pháp của Tổng thống Trump, với mục tiêu hiện đại hóa công nghệ và cắt giảm chi tiêu chính phủ. Ban đầu do Elon Musk dẫn dắt, DOGE đã tham gia sâu vào việc cắt giảm nhân sự và ngân sách các cơ quan liên bang. Musk sau đó rời vai trò này. Tổ chức CREW đã nộp yêu cầu FOIA để lấy thông tin về hoạt động, nhân sự và tài chính của DOGE. Khi không nhận được hồ sơ, CREW kiện ra tòa, cho rằng DOGE có thẩm quyền độc lập đủ để bị coi là cơ quan phải tuân thủ FOIA.
Tòa cấp dưới (Thẩm phán Christopher Cooper) từng ra lệnh DOGE phải cung cấp một số hồ sơ và cho phép lấy lời khai. Tòa phúc thẩm cũng đứng về phía CREW. Tháng 6/2025, Tòa án Tối cao đã thu hẹp phạm vi lệnh của tòa cấp dưới vì lo ngại về phân quyền. Chính quyền Trump tiếp tục kháng cáo, cho rằng việc yêu cầu cung cấp hồ sơ nội bộ và lấy lời khai xâm phạm quyền tự chủ của các cố vấn Tổng thống. Ngày 13/10, Tòa án Tối cao đồng ý thụ lý để quyết định mức độ công khai cần thiết.
Báo cáo của Government Accountability Office (GAO) trước đó cũng chỉ ra một số con số tiết kiệm mà DOGE công bố thiếu bằng chứng hoặc không chính xác. CREW cho rằng công chúng có quyền biết cách DOGE hoạt động trong đợt cải tổ chính phủ năm 2025. Chính quyền phản bác đây là nỗ lực gây gánh nặng không cần thiết cho nhánh hành pháp.

Nhận định

Tòa án Tối cao đồng ý nghe vụ việc lần thứ hai, cho thấy vấn đề phân quyền và phạm vi FOIA đối với các cơ quan tư vấn của Tổng thống vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Luật sư của CREW, Nikhel Sus, cho biết các tòa cấp dưới đều thống nhất CREW có quyền được cung cấp hồ sơ để xác định DOGE có phải cơ quan chịu FOIA hay không.

Phía chính quyền lập luận việc đưa các cơ quan tư vấn vào phạm vi FOIA sẽ xâm phạm quyền tự chủ của nhánh hành pháp mà Quốc hội đã loại trừ khi xây dựng luật. Một số phân tích viên lưu ý vụ việc có thể đặt ra tiền lệ về mức độ minh bạch đối với các sáng kiến cải tổ chính phủ do Nhà Trắng khởi xướng. Phán quyết dự kiến được đưa ra trước cuối tháng 6/2027.

Điểm cần giữ: Đây là quyết định thụ lý, chưa phải phán quyết cuối cùng về việc DOGE có phải tuân thủ FOIA hay không. DOGE được thành lập năm 2025 và đã kết thúc hoạt động theo lệnh hành pháp. Các con số tiết kiệm của DOGE từng bị GAO chỉ ra thiếu bằng chứng hỗ trợ.