Theo thông báo trên Truth Social và các phát biểu sau đó, Tổng thống Trump cho biết bà von der Leyen đã yêu cầu gia hạn thời hạn để hai bên “đạt được thỏa thuận tốt”. Ông viết: “Tôi đã đồng ý gia hạn đến ngày 9/7/2025. Đó là đặc quyền của tôi. Bà ấy nói rằng các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu nhanh chóng.”
Trước đó, ngày 23/5/2025, Trump đã bất ngờ đe dọa áp thuế 50% lên toàn bộ hàng hóa EU từ ngày 1/6 nếu đàm phán không tiến triển, với lý do EU “rất khó chịu” và “không hợp tác” trong các vấn đề thương mại.
Tổng thống Trump và Chủ tịch Ursula von der Leyen trong một cuộc gặp trước đây, tượng trưng cho các cuộc đàm phán Mỹ - EU.
Bối cảnh căng thẳng thương mại:
Chiến tranh thương mại Mỹ - EU đã âm ỉ từ đầu nhiệm kỳ 2 của Trump. Các vấn đề chính bao gồm thâm hụt thương mại lớn của Mỹ với EU (đặc biệt ô tô, rượu vang, phô mai), tranh chấp trợ cấp máy bay (Boeing - Airbus), và các rào cản phi thuế quan. Trump thường xuyên chỉ trích EU về “thương mại không công bằng” và đe dọa áp thuế cao để buộc châu Âu nhượng bộ.
Việc hoãn thuế lần này là ví dụ điển hình cho phong cách “ngoại giao áp lực” của Trump: đe dọa mạnh tay rồi rút lui để tạo lợi thế đàm phán.
Tổng thống Trump phát biểu về chính sách thuế quan.
Tác động kinh tế:
Thị trường châu Âu phục hồi mạnh sau thông báo: Chỉ số STOXX 600 tăng, cổ phiếu ô tô Đức (Mercedes, BMW, Volkswagen) tăng điểm rõ rệt.
Doanh nghiệp Mỹ xuất khẩu sang EU (nông sản, năng lượng, công nghệ) tạm thở phào, tránh gián đoạn chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, bất ổn vẫn cao vì ngày 9/7 là hạn chót quan trọng (trùng với một số mốc chính trị).
Đây là dấu hiệu rõ nét cho thấy cả hai bên đều không muốn một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện vào thời điểm hiện tại. Châu Âu đang đối mặt với nhiều thách thức (chiến tranh Ukraine, năng lượng, tăng trưởng chậm), trong khi Mỹ cũng lo ngại lạm phát và ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Việc hoãn thuế cho thấy Trump linh hoạt hơn trong thực thi chính sách “America First”, ưu tiên đàm phán thay vì xung đột ngay lập tức.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo đây chỉ là “hạ nhiệt tạm thời”. Nếu đàm phán thất bại vào tháng 7, nguy cơ áp thuế 50% hoặc cao hơn vẫn rất lớn, có thể dẫn đến suy thoái thương mại toàn cầu, gián đoạn chuỗi cung ứng ô tô, và ảnh hưởng đến hàng triệu việc làm hai bên bờ Đại Tây Dương. EU cũng đang chuẩn bị các biện pháp trả đũa mạnh tay nếu cần.
Tổng thể, quyết định này mang lại hy vọng cho một thỏa thuận thương mại cân bằng hơn, nhưng lòng tin giữa hai bên vẫn mong manh. Thị trường tài chính và doanh nghiệp sẽ tiếp tục theo dõi sát sao các diễn biến trong 6 tuần tới.
(Bài viết dựa trên thông tin từ NYT, Reuters, CNBC, WSJ cập nhật ngày 25-26/5/2025. Tình hình có thể thay đổi nhanh chóng tùy theo tiến triển đàm phán.)
