Hôm thứ Ba, khi được hỏi có nên tạm dừng thuế xăng liên bang hay không, ông Trump nói: “Chúng tôi đang nghĩ tới việc đó.” Ông không nói ngày, không nói dự luật nào, cũng không nói sẽ gửi nghị trình lên Quốc hội.
Thuế liên bang hiện là 18,4 cent mỗi gallon xăng và 24,4 cent mỗi gallon diesel. Guardian tính, bỏ mức 18,4 cent chỉ gỡ khoảng 4% giá một gallon xăng thường. AAA ghi giá xăng thường cả nước ngày 6/10 là 4,3685 USD, cao hơn cùng kỳ năm trước hơn 1 USD. Sang 7/10, AL.com dẫn AAA: xăng không chì 4,366 USD, diesel 6,30 USD. California hôm 7/10 ở mức 6,36 USD.
Ông Trump cùng lúc nói giá “đang giảm mạnh”, và dầu sẽ giảm khi chiến sự kết thúc, “sẽ sớm thôi”. Ông không đưa ngày kết thúc.
Sắc lệnh hôm 5/10 là chuyện khác
Tại Grand Island, Nebraska, ông ký sắc lệnh hoãn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt với diesel nhuộm đỏ dùng trên đường, từ 5/10 đến 31/12, không lãi, không phạt. Nhà Trắng nói thuế diesel liên bang 24,4 cent, khoảng 60 USD trên một lần đổ 250 gallon, và có thể hơn 100 USD nếu bang làm theo. Lệnh không xóa thuế. Bộ Tài chính Scott Bessent được giao tìm cách, kể cả qua luật, để bỏ nghĩa vụ nộp khoản đã hoãn.
Nhóm bán lẻ nhiên liệu cảnh báo nới diesel nhuộm đỏ chỉ giảm giá rất ít. Giá diesel cả nước hôm 5/10 theo Euronews, dẫn AAA, là 6,32 USD, gần mức kỷ lục 6,53 USD ngày 22/9.
Quốc hội mới là cửa quyết
Tổng thống không tự đình chỉ thuế này. Tháng 9, Politico đưa tin nhóm Cộng hòa ở Hạ viện muốn tạm dừng nhưng không gom đủ phiếu. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói phe mình không thống nhất một phương án. Nỗi lo là Quỹ Ủy thác Đường cao tốc, nơi nhận phần lớn thuế xăng và diesel để xây đường và giao thông công cộng.
Đã có dự luật từ cả hai đảng. Tháng 3, Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal và Mark Kelly đưa đạo luật giảm giá xăng, đình chỉ 18,4 cent đến 1/10/2026, bù bằng ngân sách chung. Mốc đó đã qua. Tháng 5, Thượng nghị sĩ Josh Hawley đề xuất đình chỉ cả thuế xăng và diesel trong 90 ngày sau khi luật có hiệu lực.
American Action Forum ngày 7/10 ước tính: nghỉ một tháng tốn khoảng 3,4 tỷ USD, ba tháng 10,3 tỷ USD, cả năm 41,4 tỷ USD. Newsweek dẫn Văn phòng Ngân sách Quốc hội: thuế xăng khoảng 30 tỷ USD/năm, thuế diesel khoảng 11 tỷ USD/năm. Quỹ đường đang được dự báo cạn quanh 2028. Nghỉ thuế dài có thể đẩy mốc đó sớm hơn vài tuần đến 18 tháng, nếu không bù từ ngân sách chung.
Với người lái xe
Một gallon xăng thường giảm tối đa 18,4 cent nếu toàn bộ thuế được chuyển hết cho người mua, và chỉ khi luật được ký. Với bình 15 gallon, đó là khoảng 2,8 USD mỗi lần đổ. Diesel giảm 24,4 cent, khoảng 3,7 USD trên bình 15 gallon. Giá hiện vẫn cao hơn trước xung đột Iran hơn 1 USD/gallon. Reuters/Ipsos ghi tỷ lệ ủng hộ ông Trump quanh 32%, và giá sinh hoạt là điểm người được hỏi nêu nhiều nhất.
Nhận định:
Tháng 5, lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune nói nếu tổng thống muốn lập luận cho việc này, mọi người sẽ nghe. Chủ tịch Ủy ban Ways and Means Jason Smith cùng thời điểm nói Quốc hội cần làm gì có thể làm để giảm gánh. Cả hai câu đều là tháng 5, chưa phải cam kết phiếu cho tháng 10.
Khoảng cách giữa câu “đang nghĩ” và một gallon rẻ hơn nằm ở Quốc hội, không nằm ở bục phát biểu. Sắc lệnh 5/10 chỉ hoãn thuế diesel nhuộm, không đụng 18,4 cent trên xăng thường. Hạ viện đã từng không gom được phiếu hồi tháng 9. Nếu luật không bù Quỹ Ủy thác Đường cao tốc, phần giảm tại cây xăng sẽ thành lỗ hổng ngân sách đường và xe buýt.
