Động thái thân Nga của Trump: Miễn lệnh trừng phạt và cân nhắc họp ba bên với Putin, Tập Cận Bình về phi hạt nhân hóa

Ngày 16/10/2026, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp miễn áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt và thuế quan đối với Nga theo đạo luật Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 – luật mà Quốc hội thông qua và ông ký vào tháng 9. Lệnh miễn được ban hành chỉ hai ngày trước khi các biện pháp này có hiệu lực, với lý do “phục vụ lợi ích quốc gia” và nhằm duy trì đàm phán hòa bình Ukraine cũng như hỗ trợ giảm giá năng lượng trong nước.

Trump giải thích trên Truth Social rằng ông không muốn làm bất cứ điều gì “đẩy Nga ra khỏi bàn đàm phán một cách ngu ngốc”. Ngoại trưởng Marco Rubio mô tả đây là tạm dừng 60 ngày để đánh giá tác động kinh tế. Phía Nga, đặc phái viên Kirill Dmitriev gọi đây là “khoảnh khắc quan trọng và thực sự lịch sử”. Ngược lại, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chỉ trích quyết định là “sai lầm” và chỉ giúp lợi cho Nga.

Song song đó, ngày 19/10, Trump tuyên bố sẵn sàng tham gia cuộc họp ba bên với Putin và Tập Cận Bình. Ông nhấn mạnh trọng tâm sẽ là “vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa”, không phải chủ yếu về chiến tranh Ukraine. “Nếu Tập Cận Bình muốn họp, tôi sẽ tham gia,” Trump nói với phóng viên. Cuộc họp có thể diễn ra bên lề hội nghị APEC tại Trung Quốc (Shenzhen) vào tháng 11. Theo báo cáo, Putin từng đề xuất ý tưởng này trong cuộc gọi ngày 9/10. Trung Quốc chưa xác nhận.

Động thái này nằm trong bối cảnh chính quyền Trump tìm cách giảm giá xăng dầu trước bầu cử giữa kỳ, đồng thời thúc đẩy đàm phán với Nga. Một số nghị sĩ lưỡng đảng đã phản đối việc miễn trừng phạt, cho rằng đi ngược ý định của Quốc hội. Ukraine cảnh báo cuộc họp ba bên không có sự tham gia của Kyiv có thể khuyến khích Nga tiếp tục chiến tranh.

Tác động đến cộng đồng người Việt tại Mỹ

Động thái của Trump đối với Nga và Trung Quốc được cộng đồng người Việt tại Mỹ theo dõi sát vì liên quan đến giá năng lượng, ổn định địa chính trị và quan hệ Mỹ-Trung-Nga. Việc nới lỏng trừng phạt Nga có thể ảnh hưởng ngắn hạn đến giá xăng dầu – yếu tố quan trọng với nhiều gia đình và doanh nghiệp Việt kiều. Cuộc họp ba bên tiềm năng về phi hạt nhân hóa cũng liên quan đến môi trường an ninh toàn cầu, trong đó Việt Nam có mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với cả Mỹ và Trung Quốc. Cộng đồng thường quan tâm đến các diễn biến này vì có thể tác động đến chính sách thương mại, nhập cư và an ninh khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Nhận định

Trump khẳng định quyết định miễn trừng phạt nhằm “giữ Nga ở bàn đàm phán” và phục vụ lợi ích quốc gia, đặc biệt về giá năng lượng. Ông cũng nói cuộc họp ba bên về phi hạt nhân hóa sẽ là “điều rất tích cực cho thế giới”. Phía Nga hoan nghênh, trong khi Ukraine và một số nghị sĩ Mỹ chỉ trích là nhượng bộ Putin và làm suy yếu áp lực lên Moscow.

Các nhà quan sát nhận định đây là sự tiếp nối chiến lược của Trump: ưu tiên đàm phán trực tiếp với các cường quốc và giảm áp lực kinh tế đối với Nga, trong bối cảnh bầu cử giữa kỳ sắp diễn ra. Việc Trung Quốc chưa xác nhận và Ukraine phản đối cho thấy tiến trình ngoại giao vẫn còn nhiều thách thức. Kết quả thực tế sẽ phụ thuộc vào phản ứng của các bên và diễn biến giá năng lượng cũng như chiến trường Ukraine.