Theo thông báo ngày 21/5/2026, HHS sẽ áp dụng các công cụ AI bao gồm ChatGPT và các mô hình học máy khác để phân tích liên tục các báo cáo kiểm toán từ 50 bang và các tổ chức nhận trợ cấp liên bang. Ông Gustav Chiarello, Trợ lý Bộ trưởng phụ trách nguồn lực tài chính, dẫn dắt chương trình này, nhấn mạnh mục tiêu giảm rủi ro gian lận và tăng hiệu quả quản lý.
Sáng kiến này nằm trong nỗ lực lớn hơn của chính quyền Trump nhằm chuyển từ mô hình “trả trước rồi truy đuổi” (pay and chase) sang “phát hiện và ngăn chặn thời gian thực” (detect and deploy). Các chương trình Medicaid và Medicare — hai trụ cột của hệ thống y tế công Mỹ — thường là mục tiêu của gian lận, với ước tính thiệt hại hàng chục tỷ đô la mỗi năm do các khiếu nại giả mạo, dịch vụ không cần thiết hoặc lạm dụng từ một số nhà cung cấp.
AI sẽ quét qua hàng loạt tài liệu kiểm toán, tìm kiếm mẫu hình bất thường, từ chẩn đoán lặp lại đáng ngờ đến các khoản thanh toán không khớp với dữ liệu thực tế. Phó Tổng thống JD Vance và Nhóm Đặc nhiệm Chống Gian lận đã thúc đẩy mạnh mẽ các biện pháp này trong những tháng qua, kết hợp với các động thái như tạm dừng đăng ký mới một số nhà cung cấp thiết bị y tế và hospice.
Bộ trưởng HHS Robert F. Kennedy Jr. và Giám đốc CMS (Trung tâm Medicare & Medicaid) Dr. Mehmet Oz đều ủng hộ việc áp dụng AI, coi đây là công cụ cần thiết để bảo vệ người cao tuổi và người thu nhập thấp — những đối tượng chính hưởng lợi từ các chương trình này. Dr. Oz từng so sánh cách tiếp cận này với hệ thống ngân hàng sử dụng AI để phát hiện gian lận tài chính.
Việc sử dụng AI có thể giúp tiết kiệm đáng kể ngân sách liên bang, tăng tốc độ phát hiện và giảm gánh nặng hành chính cho nhân viên HHS. Trong bối cảnh thâm hụt ngân sách quốc gia, đây là bước đi thực tế nhằm tối ưu hóa nguồn lực. Nhiều chuyên gia y tế công nhận AI đã chứng minh hiệu quả trong việc phân tích dữ liệu lớn, giúp phát hiện các mô hình gian lận phức tạp mà con người khó phát hiện thủ công.
Tuy nhiên, không thiếu tiếng nói cảnh báo. AI có thể mắc lỗi hoặc mang thiên kiến nếu dữ liệu huấn luyện không đa dạng, dẫn đến nguy cơ nhầm lẫn giữa gian lận thực sự và các trường hợp hợp pháp, đặc biệt ảnh hưởng đến bệnh nhân ở khu vực nông thôn hoặc nhóm thiểu số. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh nhu cầu minh bạch, giám sát con người và tuân thủ nghiêm ngặt quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân (HIPAA).
Một số ý kiến từ phía Dân chủ cho rằng chiến dịch chống gian lận có thể bị chính trị hóa, tập trung quá mức vào các bang do Dân chủ lãnh đạo. Ngược lại, chính quyền Trump khẳng định đây là nỗ lực phi đảng phái nhằm bảo vệ hệ thống y tế cho tất cả công dân Mỹ.
Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, HHS dự kiến mở rộng AI sang các lĩnh vực khác như phê duyệt trước dịch vụ (prior authorization) và phân tích dữ liệu thời gian thực. Đây có thể là bước khởi đầu cho một hệ thống y tế liên bang thông minh hơn, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào sự cân bằng giữa hiệu quả và quyền lợi người dân.
Chính quyền Trump khẳng định cam kết “không chạm vào” Medicare cho người cao tuổi hiện tại, mà chỉ tập trung vào việc loại bỏ lãng phí và gian lận để chương trình bền vững lâu dài. Các tổ chức y tế và bang đang chờ đợi hướng dẫn chi tiết hơn từ HHS trong những tuần tới.