Phiên điều trần dự kiến diễn ra ngày 5/11
Theo bản ghi nhớ được ký ngày 7/10, ủy ban gồm ba quan chức thuộc chính quyền Trump: cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett, Chủ tịch Ủy ban Cơ hội Việc làm Bình đẳng Andrea Lucas và quyền Giám đốc Văn phòng Đạo đức Chính phủ Keith Sonderling.
Ủy ban dự kiến tổ chức phiên điều trần trực tiếp tại Nhà Trắng vào ngày 5/11/2026. Phiên điều trần kéo dài tối đa bốn giờ và không mở cửa cho công chúng, nhưng sẽ được ghi lại bằng biên bản.
Bà Cook được phép trình bày lập luận, cung cấp tài liệu và lời khai bằng văn bản của nhân chứng để phản hồi các cáo buộc. Sau phiên điều trần, bà có thể nộp bản giải trình bổ sung trước ngày 10/11. Ủy ban sau đó sẽ gửi kết luận và khuyến nghị cho tổng thống.
Tranh chấp bắt đầu từ hồ sơ vay thế chấp
Ông Trump lần đầu tìm cách bãi nhiệm bà Cook vào tháng 8/2025, sau khi các đồng minh của chính quyền cáo buộc bà khai báo không chính xác về nơi cư trú chính trong hồ sơ vay thế chấp liên quan đến hai bất động sản.
Bà Cook phủ nhận hành vi sai trái. Các luật sư của bà cho rằng những cáo buộc này không tạo ra căn cứ pháp lý phù hợp để loại bà khỏi Hội đồng Thống đốc Fed.
Cho đến thời điểm công bố cuộc điều tra mới, bà Cook chưa bị truy tố hình sự về những cáo buộc nói trên. Vì vậy, các cáo buộc cần được phân biệt với kết luận đã được chứng minh về hành vi vi phạm pháp luật.
Tòa Tối cao từng cho phép bà Cook tiếp tục tại chức
Tranh chấp đã được đưa lên Tòa Tối cao Mỹ. Trong phán quyết tháng 6/2026, tòa cho phép bà Cook tiếp tục giữ chức vụ trong khi vụ kiện về nỗ lực bãi nhiệm vẫn được giải quyết.
Phán quyết nhấn mạnh rằng việc bãi nhiệm một thống đốc Fed phải đáp ứng yêu cầu pháp lý về căn cứ chính đáng và thủ tục bảo đảm người bị cáo buộc có cơ hội phản hồi.
Việc thành lập ủy ban mới cho thấy chính quyền Trump đang tìm cách xây dựng một quy trình khác để xem xét các cáo buộc. Tuy nhiên, việc lập ủy ban không đồng nghĩa bà Cook đã bị bãi nhiệm hoặc các cáo buộc đã được xác nhận.
Vì sao vụ việc gây tranh luận về tính độc lập của Fed?
Fed chịu trách nhiệm điều hành chính sách tiền tệ, trong đó có quyết định lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát và hỗ trợ việc làm. Cơ quan này được thiết kế để có mức độ độc lập nhất định trước áp lực chính trị, giúp các quyết định kinh tế dựa trên đánh giá dài hạn thay vì mục tiêu chính trị trước mắt.
Ông Trump nhiều lần gây sức ép để Fed giảm lãi suất. Việc chính quyền tiếp tục tìm cách loại một thành viên Hội đồng Thống đốc vì thế làm dấy lên lo ngại rằng tranh chấp nhân sự có thể ảnh hưởng đến nhận thức của công chúng về tính độc lập của ngân hàng trung ương.
Những người chỉ trích động thái này cho rằng quy trình điều tra có nguy cơ bị sử dụng để gây sức ép lên Fed. Trong khi đó, Nhà Trắng lập luận tổng thống có trách nhiệm bảo đảm các quan chức tuân thủ pháp luật.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Trong thời gian tới, ủy ban sẽ xem xét hồ sơ, tổ chức phiên điều trần ngày 5/11 và đưa ra khuyến nghị về việc liệu có đủ căn cứ để bãi nhiệm bà Cook hay không.
Kết quả cuối cùng có thể dẫn đến thêm tranh chấp pháp lý, đặc biệt nếu bà Cook hoặc chính quyền không đồng ý với cách áp dụng tiêu chuẩn bãi nhiệm theo luật liên bang.
Kết luận: Việc Tổng thống Trump thành lập ủy ban điều tra Lisa Cook đánh dấu bước leo thang mới trong tranh chấp giữa Nhà Trắng và Fed. Vấn đề không chỉ liên quan đến những cáo buộc trong hồ sơ vay thế chấp, mà còn đặt ra câu hỏi rộng hơn về giới hạn quyền lực của tổng thống và khả năng duy trì tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.
