Chỉ ít giờ trước khi thời hạn tối hậu thư về Eo biển Hormuz hết hạn, Tổng thống Donald Trump đã gây chấn động toàn cầu khi tuyên bố Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Trong bài đăng trên Truth Social và phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump gọi đây là “big day for World Peace” – một ngày trọng đại cho hòa bình thế giới.
Theo thỏa thuận, Iran cam kết mở lại ngay lập tức Eo biển Hormuz – tuyến đường biển hẹp nhưng quan trọng nhất thế giới, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Mỹ đồng ý ngừng mọi hành động quân sự chống Iran trong 2 tuần tới để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
Bản đồ vệ tinh Eo biển Hormuz – tuyến đường dầu mỏ quan trọng nhất thế giới vừa được Iran mở lại. — Nguồn: satellite imagery
Phản ứng chính trị nội bộ Mỹ
Phe Dân chủ phản ứng cực kỳ gay gắt. Nhiều nghị sĩ Dân chủ lập tức kêu gọi Hạ viện khởi động quy trình luận tội Tổng thống Trump vì “đe dọa hủy diệt Iran” và “điều đình với kẻ thù”. Ngược lại, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ đã tổ chức họp báo khẩn tại Pentagon, khẳng định thỏa thuận là “bước đi cần thiết để tránh xung đột leo thang và bảo vệ lợi ích quốc gia Mỹ”.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phát biểu tại họp báo Pentagon về thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran. — Nguồn: Pentagon
Thỏa thuận vẫn còn mong manh
Dù Trump ca ngợi đây là thành công lớn, nhiều chuyên gia cảnh báo thỏa thuận rất dễ vỡ. Israel – đồng minh then chốt của Mỹ – chưa chính thức ủng hộ và tiếp tục có các động thái quân sự riêng. Iran cũng chưa công bố chi tiết cam kết, khiến thị trường vẫn giữ tâm lý thận trọng.
Phân tích của chuyên gia
Ông Michael O’Hanlon (Viện Brookings, chuyên gia Trung Đông): “Đây là thỏa thuận tạm thời mong manh nhất trong nhiều năm. Nếu Israel tấn công hoặc Iran vi phạm, xung đột có thể bùng nổ trở lại chỉ trong vài ngày.”
Bà Amy McKeever (cựu cố vấn Bộ Ngoại giao Mỹ): “Trump đã dùng tối hậu thư để ép Iran nhượng bộ, nhưng 2 tuần ngừng bắn chỉ là khoảng thở. Cuộc chơi thực sự vẫn còn phía trước.