Austin, Texas – Trong một quyết định được đưa ra vào ngày 29/5/2026, Tòa Phúc thẩm Khu vực 5 (5th U.S. Circuit Court of Appeals) tại New Orleans đã tạm dừng lệnh cấm sơ bộ của tòa cấp dưới, mở đường cho Texas áp dụng luật SB4. Đạo luật này, được thông qua năm 2023 dưới sự ủng hộ mạnh mẽ của Thống đốc Greg Abbott, cho phép lực lượng thực thi pháp luật bang tiến hành bắt giữ những người bị nghi ngờ nhập cư trái phép qua biên giới Mexico.
Theo nội dung luật, việc vượt biên bất hợp pháp vào Texas sẽ trở thành tội hình sự cấp tiểu bang. Cảnh sát địa phương có quyền bắt giữ và các thẩm phán bang có thể ra lệnh trục xuất về Mexico. Những người tái phạm có thể đối mặt với mức án nặng hơn. Luật nhằm đáp ứng tình trạng áp lực di cư lớn tại biên giới phía Nam, nơi Texas cho rằng chính quyền liên bang chưa thực thi nghiêm ngặt đủ.
Quyết định của tòa phúc thẩm xuất phát từ việc Texas kháng cáo lệnh cấm ngày 14/5/2026 của Thẩm phán David Alan Ezra tại tòa quận. Ông Ezra trước đó cho rằng một số điều khoản của SB4 vi phạm quyền lực độc quyền di trú của chính phủ liên bang. Tuy nhiên, tòa phúc thẩm đã tạm hoãn hiệu lực của lệnh cấm này, cho phép luật được thực thi trong khi vụ kiện vẫn tiếp tục.
Hàng rào nổi trên sông Rio Grande – một phần trong các biện pháp an ninh biên giới của Texas.
Tác động thực tế và phản ứng từ các bên
Đối với những người ủng hộ, đây là chiến thắng quan trọng giúp Texas tự bảo vệ biên giới khi cho rằng Washington thiếu quyết liệt. Thống đốc Abbott và Tổng chưởng lý Ken Paxton nhấn mạnh luật sẽ giảm áp lực lên hệ thống y tế, giáo dục và an ninh công cộng của bang. Nhiều cư dân Texas, đặc biệt ở khu vực biên giới, bày tỏ hy vọng luật sẽ góp phần kiểm soát dòng người di cư không kiểm soát.
Ngược lại, các tổ chức bảo vệ quyền con người như ACLU và Texas Civil Rights Project lo ngại luật có thể dẫn đến phân biệt đối xử chủng tộc, bắt giữ nhầm lẫn và xung đột với hệ thống di trú liên bang. Họ lập luận rằng việc trao quyền trục xuất cho thẩm phán bang không chuyên sâu về luật di trú có nguy cơ vi phạm quyền con người và tạo ra hệ thống song song phức tạp. Nhiều cộng đồng di cư, bao gồm người Việt và người Latinh tại Texas, đang theo dõi sát sao vì lo ngại ảnh hưởng đến gia đình và thủ tục hợp pháp.
Hình ảnh: Người biểu tình phản đối SB4 tại Texas.
SB4 nằm trong chuỗi biện pháp cứng rắn của Texas dưới thời Thống đốc Abbott, từ việc lắp rào chắn trên sông Rio Grande đến hợp tác với chính quyền liên bang trong các chiến dịch thực thi. Quyết định gần đây của tòa phúc thẩm diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump nhấn mạnh an ninh biên giới, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nỗ lực của bang. Tuy nhiên, vụ việc nhiều khả năng sẽ tiếp tục lên Tòa án Tối cao Mỹ, nơi các vấn đề về phân chia quyền lực giữa liên bang và bang thường được xem xét kỹ lưỡng.
Luật SB4 không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Mỹ về di trú: một bên ưu tiên chủ quyền và an ninh, bên kia nhấn mạnh nhân quyền và tính thống nhất của chính sách quốc gia. Dù luật có hiệu lực tạm thời, tương lai dài hạn vẫn phụ thuộc vào các phán quyết tiếp theo và diễn biến chính trị.
(Bài viết dựa trên thông tin từ Reuters, Texas Tribune, ACLU và các nguồn uy tín khác. Tình hình pháp lý có thể thay đổi nhanh chóng.)