Lực lượng Mỹ đã tiến hành đợt không kích thứ ba liên tiếp vào các mục tiêu quân sự của Iran trong đêm 13 sang 14/7/2026 theo giờ địa phương. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các cuộc tấn công nhằm “tiếp tục làm suy yếu khả năng của Iran tấn công tàu thương mại và dân thường” tại eo biển Hormuz. Các mục tiêu bị nhắm tới bao gồm các trạm radar, hệ thống phòng không, căn cứ hải quân và cơ sở giám sát ven biển tại nhiều tỉnh như Bushehr, Bandar Abbas, Jask và Chabahar.
Ngay trước khi các cuộc không kích diễn ra, Tổng thống Donald Trump đã đăng trên Truth Social thông báo tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với toàn bộ cảng biển, nhà máy lọc dầu và khu vực ven biển của Iran. Phong tỏa có hiệu lực từ 20 giờ GMT ngày 14/7. Trump tuyên bố Mỹ sẽ trở thành “Người bảo vệ eo biển Hormuz” (THE GUARDIAN OF THE HORMUZ STRAIT) và thu phí 20% trên mọi hàng hóa đi qua eo biển này nhằm “bù đắp chi phí bảo đảm an ninh”. Ông khẳng định: “Chúng tôi đang đánh họ rất mạnh. Chúng tôi đang loại bỏ toàn bộ khả năng tấn công của họ và đang kiểm soát eo biển.”
Động thái này được đưa ra sau khi Iran bị cáo buộc dùng tên lửa hành trình tấn công hai tàu chở dầu mang cờ UAE trong eo Hormuz, khiến một thủy thủ người Ấn Độ thiệt mạng và tám người khác bị thương. UAE ngay lập tức lên án vụ việc là “cuộc tấn công trắng trợn” vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, đe dọa an ninh khu vực.
Giá dầu thô Brent đã tăng gần 8% lên khoảng 82 USD/thùng trong phiên giao dịch sau thông báo của Trump, phản ánh lo ngại về gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Eo biển Hormuz vẫn là tuyến đường vận chuyển khoảng 20-25% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Tổng thống Trump cũng cho biết ông tin rằng “một thỏa thuận với Iran vẫn có thể xảy ra”, dù trước đó ông đã thông báo với Quốc hội Mỹ về việc tái khởi động các hành động quân sự theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. Phía Iran qua IRGC và Bộ Ngoại giao đã phản ứng mạnh mẽ, khẳng định Iran mới là “người bảo vệ vĩnh viễn” của eo biển và coi bất kỳ sự hợp tác nào với Mỹ là hành động chiến tranh.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã lên tiếng phản đối việc thu phí bắt buộc trên các eo biển quốc tế, cho rằng không có cơ sở pháp lý nào cho phép áp đặt loại phí này.
Phân tích tác động cộng đồng Việt Nam:
Xung đột Mỹ-Iran leo thang tại Hormuz đang đẩy giá dầu thế giới tăng cao, trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí xăng dầu và lạm phát tại Việt Nam. Cộng đồng Việt kiều tại Mỹ, đặc biệt là các tiểu bang có nhiều người Việt làm việc trong ngành logistics, vận tải và năng lượng, cần theo dõi sát sao diễn biến vì có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và giá cả. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam qua Trung Đông cũng nên chuẩn bị phương án dự phòng rủi ro hàng hải.