Trong khi AI được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích cho nhân loại, ba ông lớn công nghệ Microsoft, Google và Amazon lại đang đối mặt chỉ trích vì lượng phát thải khí nhà kính tăng mạnh do đầu tư ồ ạt vào hạ tầng AI.
Theo báo cáo phát triển bền vững thường niên, tổng lượng phát thải của ba tập đoàn trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 đạt 119 triệu tấn CO₂ tương đương (mTCO₂e), tăng gần 20% so với năm trước. Microsoft tăng 25% lên 20 triệu tấn, Google tăng 18%, Amazon tăng 16%. Phần lớn đến từ chuỗi cung ứng và xây dựng trung tâm dữ liệu.
Con số này tương đương khoảng 1/3 lượng phát thải hàng năm của Pháp, cho thấy quy mô đầu tư khổng lồ vào AI đang tạo gánh nặng môi trường nghiêm trọng.
Các tập đoàn đang chi hàng trăm tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu mạnh mẽ để huấn luyện và vận hành mô hình AI. Năm nay, dự kiến chi 765 tỷ USD cho hạ tầng AI toàn cầu. Các trung tâm dữ liệu mới sẽ tiêu thụ lượng điện khổng lồ, đẩy lượng phát thải tăng cao.
Kỹ thuật viên làm việc tại Trung tâm dữ liệu AI - dịch vụ điện toán đám mây (AWS) ở thị trấn New Carlisle, bang Indiana (Mỹ) ngày 2-10-2025 - Ảnh: AFP
Giáo sư Cecilia Rikap (Đại học College London) nhận định các tuyên bố “đám mây xanh” của các ông lớn chỉ là chiến lược tiếp thị, vì khi doanh nghiệp chuyển dữ liệu lên đám mây, dấu chân carbon của họ được “chuyển giao” cho nhà cung cấp.
Dù phát thải tăng, Microsoft và Google vẫn đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030, Amazon hướng tới năm 2040. Google cho biết AI của họ đã giúp giảm 41 triệu tấn CO₂ trong năm ngoái. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tốc độ mở rộng AI hiện tại đang vượt xa khả năng giảm phát thải.
Sự gia tăng phát thải từ ngành công nghệ cao đặt ra thách thức cho mục tiêu khí hậu toàn cầu. Giáo sư Shaolei Ren (Đại học California) cảnh báo về nguy cơ khan hiếm tín chỉ carbon và hạn chế hạ tầng điện. Đến năm 2030, khoảng 1.200 trung tâm dữ liệu mới sẽ được xây dựng, tiêu thụ điện tương đương 1,3% nhu cầu toàn cầu.
Các chuyên gia kêu gọi tăng cường minh bạch, đầu tư vào năng lượng tái tạo và quy định nghiêm ngặt hơn đối với AI xanh.
Cuộc đua AI mang lại cơ hội kinh tế khổng lồ nhưng cũng tạo gánh nặng môi trường không nhỏ. Microsoft, Google, Amazon cần cân bằng giữa đổi mới công nghệ và trách nhiệm khí hậu. Nếu không có giải pháp cụ thể, “AI xanh” có nguy cơ chỉ là khẩu hiệu, trong khi thực tế là nguồn phát thải carbon ngày càng lớn.
Tác giả / Nguồn:
Tổng hợp từ The Guardian, báo cáo của Microsoft, Google, Amazon và các chuyên gia (tháng 7/2026).