Chị Mai, chủ quán phở trên đường Bolsa, cầm trên tay tờ thông báo họp khu phố mà lòng đầy lo lắng. Gần 20 năm gắn bó với Little Saigon, chị từng chứng kiến bao nhiêu lần sóng gió kinh tế tràn tới rồi đi, nhưng lần này chị nghe nói các tiệm sẽ phải đóng thêm một khoản phí mới. “Nếu bắt buộc đóng thêm mỗi tháng, mình sợ lắm, lỡ khách không đông như xưa thì sao mà xoay xở?” – chị nói, mắt dõi ra dòng xe tấp nập phía trước cửa tiệm.
Ở phía bên kia đại lộ Brookhurst, anh Quân – chủ một tiệm sửa điện thoại nhỏ, vừa đọc tin trên báo mạng về việc Fountain Valley, Garden Grove và Santa Ana sắp lập "business improvement district" (BID) cho Little Saigon. Anh thở dài: "Thấy người Mỹ mừng, mình thì lo. Không biết mình có gồng nổi không nữa."
Vấn đề lớn nhất với cộng đồng người Việt lúc này là: BID có nghĩa gì cho những người như chị Mai, anh Quân, và hơn 700 tiệm, nhà hàng đang bám trụ ở Little Saigon?
Chuyện gì đã xảy ra?
Gần đây, ba thành phố Fountain Valley, Garden Grove và Santa Ana đã phối hợp để xin khoản tài trợ 550.000 đô la từ ngân sách tiểu bang California. Mục tiêu là lập một khu cải tiến kinh doanh (tiếng Anh: Business Improvement District - BID) cho Little Saigon, trải dài qua các khu vực đông dân Việt nhất ở Quận Cam.
BID là mô hình khá phổ biến ở Mỹ, thường áp dụng tại các khu phố có nhiều doanh nghiệp nhỏ. Khi lập BID, tất cả chủ tiệm, nhà hàng, doanh nghiệp trong khu vực sẽ phải đóng một khoản phí nhất định – gọi là “BID assessment”, thường dựa trên diện tích mặt bằng hoặc doanh thu. Số tiền này sẽ dùng để làm đẹp đường phố, quảng bá khu vực, hỗ trợ sự kiện, hoặc tăng cường an ninh – những hoạt động mà chính quyền thành phố thường không đủ ngân sách để lo hết.
Theo báo cáo kinh tế của Đại học Cal State Fullerton, Little Saigon hiện có hơn 700 doanh nghiệp, tạo ra khoảng 1 tỷ đô la doanh số mỗi năm – chủ yếu là tiệm ăn, tiệm nail, cửa hàng tạp hóa, cửa hàng dịch vụ phục vụ cộng đồng người Việt. Phần lớn chủ tiệm là người Việt nhập cư, nhiều người đã lớn tuổi hoặc mới lập nghiệp.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Mỹ
Việc lập BID sẽ tác động trực tiếp đến chủ tiệm, nhà hàng, tiệm nail, cửa hiệu dịch vụ nhỏ – những người như chị Mai và anh Quân. Theo kinh nghiệm từ các khu BID ở San Diego, số tiền đóng góp có thể dao động từ 200 đến 2.000 đô la mỗi năm, tùy quy mô mặt bằng. Với một số tiệm nhỏ, đây có thể là gánh nặng không nhỏ trong lúc vật giá tăng cao, chi phí vận hành ngày càng lớn.
Anh Quân chia sẻ: “Tiệm nhỏ như tôi, mỗi tháng lời vài trăm là mừng. Nếu thêm vài trăm đô phí, chưa chắc sống nổi.” Tuy nhiên, cũng có những người nhìn nhận mặt tích cực. Chị Trâm, chủ tiệm bánh mì ở Garden Grove, lại hy vọng: “Nếu BID làm đúng cam kết, quảng bá khu vực, tổ chức event đông khách, mình sẵn sàng góp. Cộng đồng mạnh thì ai cũng được hưởng.”
Ngoài phí, các doanh nghiệp còn lo lắng về cơ chế sử dụng và minh bạch hóa quỹ BID. Nếu quản lý tốt, số tiền này có thể giúp nâng tầm thương hiệu Little Saigon, thu hút khách du lịch, bảo tồn văn hóa Việt, tạo thêm việc làm cho cộng đồng. Tuy nhiên, nếu triển khai thiếu đồng thuận, thiếu minh bạch, nhiều tiệm nhỏ sẽ bị đẩy vào thế khó – phải đóng cửa hoặc chuyển đi nơi khác.
Theo thống kê của Đại học Cal State Fullerton, gần 70% cơ sở kinh doanh tại Little Saigon là doanh nghiệp nhỏ thuộc sở hữu gia đình. Kinh nghiệm các khu BID khác cho thấy: nhóm doanh nghiệp lớn thường dễ hưởng lợi hơn vì có khả năng tận dụng quảng bá và cơ sở hạ tầng mới; trong khi doanh nghiệp nhỏ dễ bị áp lực tài chính.
Bạn nên làm gì?
Trước những thay đổi này, các chủ tiệm và doanh nghiệp Việt nên:
- Chủ động tham gia các buổi họp cộng đồng hoặc sự kiện do thành phố tổ chức về BID, để nắm rõ mức phí và quyền lợi cụ thể từng loại hình kinh doanh.
- Cập nhật thông tin trên website của thành phố hoặc liên hệ trực tiếp Phòng Thương Mại Việt Mỹ để được tư vấn bằng tiếng Việt.
- Tính toán lại chi phí vận hành, dự phòng khoản đóng góp BID ngay từ bây giờ.
- Nếu còn băn khoăn về tác động tài chính, nên trao đổi với kế toán viên hoặc chuyên gia thuế để lên kế hoạch tối ưu chi phí.
- Nếu gặp khó khăn, có thể đề nghị thành phố hỗ trợ hoặc xin miễn/giảm BID assessment cho doanh nghiệp nhỏ, như một số khu BID khác từng làm.
Số điện thoại hữu ích:
- City of Garden Grove: (714) 741-5000
- City of Fountain Valley: (714) 593-4400
- City of Santa Ana: (714) 647-5400
- Phòng Thương Mại Việt Mỹ Quận Cam: (714) 892-6700
BID là cơ hội để Little Saigon thay da đổi thịt, níu giữ nét văn hóa Việt giữa lòng nước Mỹ, nhưng cũng là thử thách lớn cho từng cửa tiệm, từng gia đình bám trụ nơi này. Dù là gánh nặng hay bước tiến, mọi quyết định đều cần tiếng nói chung của cộng đồng. Liệu Little Saigon sẽ mạnh mẽ vươn lên hay dần chảy trôi vào ký ức – câu trả lời thuộc về chính mỗi chúng ta.
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com