Muỗi đực được nuôi trong phòng thí nghiệm và nhiễm một chủng vi khuẩn Wolbachia (khác với chủng tự nhiên). Khi thả ra môi trường, chúng giao phối với muỗi cái hoang dã. Do hiện tượng bất tương hợp sinh sản (cytoplasmic incompatibility), trứng từ những cuộc giao phối này sẽ không nở được. Vì muỗi cái chỉ giao phối một lần trong đời, số lượng muỗi thế hệ sau giảm mạnh dần.
Lưu ý quan trọng: Muỗi đực không đốt người và không truyền bệnh. Phương pháp này chỉ nhắm vào việc giảm quần thể mà không sử dụng hóa chất.
Chi tiết kế hoạch của Bee Safe Mosquito Control
Công ty: Bee Safe Mosquito Control (Maryland, Mỹ).
Số lượng: Khoảng 600.000 con muỗi đực ZAP (loài Aedes albopictus – muỗi hổ châu Á) trong giai đoạn tháng 6 đến tháng 9/2026.
Khu vực: Vùng đô thị Washington DC (DMV area).
Loài mục tiêu: Muỗi hổ châu Á có khả năng truyền dengue, Zika, chikungunya (dù ít nguy hiểm hơn muỗi vằn Aedes aegypti).
Đây là lần đầu tiên công ty triển khai quy mô này tại khu vực DC. Họ đã bán hết dịch vụ cho mùa hè năm nay và dự kiến mở rộng quy mô ở các mùa sau.
Hồi đầu tháng 6, Guardian đưa tin Google đang xin chính phủ Mỹ cấp phép thả 32 triệu con muỗi đực vô sinh tại California và Florida. Nằm trong khuôn khổ chương trình "Debug", Google đang tận dụng lợi thế công nghệ để nuôi một đội quân muỗi vô sinh nhằm giảm số lượng côn trùng truyền bệnh . Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã cấp phép cho các chương trình tương tự từ năm 2023.
Đáng chú ý, Google (qua chương trình Debug) cũng đang xin phép thả lên đến 32 triệu muỗi đực vô sinh (chủ yếu Aedes aegypti) tại California và Florida trong 2 năm, sử dụng cùng nguyên lý Wolbachia.
Muỗi Aedes albopictus cái chuẩn bị hút máu. Ảnh: Pablo Cabrera/CDC
Phương pháp này được đánh giá là thân thiện môi trường hơn thuốc trừ sâu truyền thống, giảm nguy cơ kháng thuốc và tác động đến hệ sinh thái.
Ưu điểm: Giảm bền vững quần thể muỗi theo thời gian, an toàn cho con người và môi trường, chi phí dài hạn có thể thấp hơn.
Thách thức: Cần thả số lượng lớn và lặp lại nhiều đợt; hiệu quả phụ thuộc vào tỷ lệ muỗi đực thả so với muỗi hoang dã; chi phí ban đầu cao cho nuôi trồng; cần sự chấp thuận cộng đồng và giám sát chặt chẽ.
Triển vọng: Nếu thành công, có thể trở thành công cụ quan trọng chống các bệnh do muỗi truyền (dengue, Zika...) – những bệnh vẫn gây gánh nặng y tế toàn cầu.
Phương pháp “muỗi diệt muỗi” đại diện cho xu hướng sử dụng công nghệ sinh học trong kiểm soát vector truyền bệnh, kết hợp với các biện pháp truyền thống như diệt lăng quăng và sử dụng màn chống muỗi.
Nguồn tham khảo: Gizmodo, WTOP News, The Independent (cập nhật tháng 6-7/2026).
