Tổng thống Donald Trump thắng 2024 với lời hứa hạ giá và siết tài khóa. Tới cuối tháng 8/2026, chỉ số PCE — thước đo Fed ưu tiên — tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước trong cả tháng 6 và tháng 7, lõi (loại thực phẩm–năng lượng) 3,3%. Đây là tháng thứ 65 liên tiếp lạm phát năm trên mục tiêu 2%, theo Bộ Thương mại. PCE từng chạm 4,1–4,2% hồi tháng 5 sau cú sốc dầu khi Mỹ–Israel tấn công Iran cuối tháng 2. CPI tháng 5 từng 4,2% — cao nhất ba năm.
Giá xăng tăng mạnh mùa xuân (Reuters từng nêu xăng +40,5% so với cùng kỳ tới tháng 5). Financial Times giữa tháng 8 ghi nhận xăng khoảng 4,11 USD/gallon, diesel 5,58 USD, lãi suất thế chấp 30 năm quanh 6,65%. Lạm phát đã hạ so với đỉnh mùa xuân nhưng chưa về mức cử tri kỳ vọng khi bầu 2024 (PCE khoảng 2,4–2,7% trước chiến sự).
Biểu đồ giá xăng bình quân toàn quốc AAA (2023–2026). Nguồn: AAA Fuel Prices
Ngày 19/8, Bộ Tài chính công bố tổng nợ công lần đầu vượt 40.000 tỷ USD (khoảng 40,05 nghìn tỷ; nợ nắm giữ bởi công chúng khoảng 32,27 nghìn tỷ). NYT và Reuters ghi nhận Mỹ vay thêm hơn 2.000 tỷ USD trong năm tài khóa này cho chiến sự Iran, cắt thuế 2025 và chi an sinh; lãi vay trái phiếu trở thành một trong ba khoản chi lớn nhất ngân sách. Marc Goldwein (Committee for a Responsible Federal Budget) nói với NYT: “Điều đáng sợ là chúng ta bắt đầu thấy vòng xoáy nợ.” Maya MacGuineas (cùng tổ chức) cảnh báo vay thêm làm trầm trọng lạm phát và chèn các ưu tiên khác. Trump từng hứa lập lại trật tự tài khóa; các nhà phân tích nêu cắt thuế, hoàn thuế quan và chi chiến tranh đi ngược hướng đó.
Tín hiệu chính trị trước 3/11
YouGov/Economist (21–24/8): ủng hộ Trump 36%, phản đối 57%. Conference Board: chỉ số niềm tin tiêu dùng tháng 8 89,4 (từ 90,2 tháng 7). Đại học Michigan tháng 8 từng ghi nhận 51,7 (giảm từ 55,2 tháng 7). Pew (tháng 7): 29% cử tri muốn ứng viên nói về kinh tế/chi phí sinh hoạt — nhóm lớn nhất. Pew: ủng hộ tổng thể Trump 34%, phiếu generic Hạ viện Dân chủ 43% – Cộng hòa 37%. CBS/YouGov tháng 7: 58% nói chính sách Trump làm họ khó khăn hơn về tài chính (13% nói khá hơn). Reuters/Ipsos trước đó: chỉ khoảng 22–24% ủng hộ cách ông xử lý chi phí sinh hoạt.
Giỏ hàng siêu thị Mỹ — cử tri theo dõi giá thực phẩm sát nhất. Nguồn: NPR
The Hill và Politico mô tả GOP “chạy đua với đồng hồ” để lạm phát hạ trước tháng 11. Fed giữ lãi 3,50–3,75% từ tháng 12; thị trường từng định giá khả năng tăng lãi tháng 9 khi lạm phát trên 3%. Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát biểu Jackson Hole được theo dõi sát.
Trump đổ lỗi cho chính quyền Biden và nói lạm phát “sẽ giảm như đá” khi chiến sự Iran kết thúc; ông từng bảo cử tri “nhớ điều đó cho midterms.” Dân chủ lấy khẩu hiệu affordability. Cử tri vẫn nhớ mặt bằng giá tích lũy từ 2021–2024 dù tốc độ tăng đã chậm hơn đỉnh 9,1% thời Biden.
Kinh tế không chỉ có lạm phát: GDP quý II được nêu quanh 1,5%; thị trường chứng khoán từng gần đỉnh nhờ AI. Nhưng khảo sát cho thấy túi tiền hàng ngày — xăng, thực phẩm, nhà — quyết định cảm nhận. Cách các số PCE tháng 8–9 và giá dầu diễn biến từ nay tới đầu tháng 11 sẽ định hình thông điệp hai đảng hơn bất kỳ tuyên bố nào trên Truth Social.