Vụ việc bắt nguồn từ cuộc điều tra của Công tố viên đặc biệt Robert Hur năm 2023 về việc Biden giữ tài liệu mật tại Penn Biden Center và nhà riêng ở Delaware. Trong quá trình điều tra, DOJ đã thu thập các băng ghi âm mà Biden cung cấp cho ghostwriter khi viết hồi ký Promise Me, Dad (2017).
Mặc dù Hur kết luận không đủ cơ sở truy tố hình sự (chủ yếu vì Biden hợp tác và có “trí nhớ kém”), các băng ghi âm này lại trở thành tâm điểm tranh cãi chính trị dưới thời chính quyền Trump 2.0. Heritage Foundation – một tổ chức bảo thủ – kiện DOJ theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA) để đòi công bố. DOJ ban đầu đồng ý công bố phiên bản đã biên tập, nhưng Biden quyết định can thiệp bằng vụ kiện trực tiếp.
Tòa nhà Bộ Tư pháp Mỹ (Robert F. Kennedy Department of Justice Building)
Nội dung chi tiết
Nguồn gốc tài liệu: Các cuộc phỏng vấn kéo dài hàng chục giờ tại nhà riêng của Biden, nhằm thu thập thông tin cá nhân cho cuốn hồi ký về cái chết của con trai Beau Biden. Ghostwriter Mark Zwonitzer đã ghi âm và sau này chuyển cho Hur.
Kế hoạch công bố: DOJ dự kiến giao tài liệu (đã redacted) cho Heritage Foundation và Hạ viện vào giữa tháng 6/2026.
Lập luận của Biden:
Vi phạm quyền riêng tư nghiêm trọng (các cuộc trò chuyện cá nhân tại nhà).
Yêu cầu từ Quốc hội mang tính “pretextual” (giả tạo, nhằm mục đích chính trị).
Có nguy cơ lạm dụng AI tạo deepfake và thông tin sai lệch.
Ông đã hợp tác đầy đủ với điều tra Hur trước đây.
Phản ứng từ phe đối lập: Heritage Foundation và các nghị sĩ Cộng hòa cho rằng công chúng có quyền biết nội dung, đặc biệt khi liên quan đến khả năng nhận thức của Biden khi còn đương chức và việc xử lý tài liệu mật.
Hình: Công tố viên đặc biệt Robert Hur
1. Góc nhìn pháp lý:
Vụ kiện đặt ra câu hỏi quan trọng về giới hạn của executive privilege cho cựu Tổng thống và quyền riêng tư so với lợi ích công cộng. Các chuyên gia pháp lý cho rằng Biden có lập luận hợp lý về quyền riêng tư, nhưng dưới chính quyền Trump, DOJ có thể ít bảo vệ hơn so với thời Biden. Tòa án Quận Columbia (do thẩm phán Dabney Friedrich chủ trì) sẽ phải cân nhắc giữa minh bạch và bảo vệ thông tin cá nhân.
2. Bối cảnh chính trị:
Đây là phần tiếp theo của chuỗi “trả đũa” chính trị sau khi Trump bị truy tố về tài liệu mật tại Mar-a-Lago. Phe Dân chủ cho rằng đây là hành động chính trị trả thù, trong khi phe Cộng hòa lập luận rằng công chúng xứng đáng được biết sự thật, đặc biệt sau khi báo cáo Hur mô tả Biden là “người cao tuổi thiện chí nhưng trí nhớ kém”.
Nếu tòa án cho phép công bố, có thể gây tổn hại thêm đến hình ảnh cá nhân và di sản chính trị của Biden.
Ngược lại, nếu tòa án chặn, sẽ bị chỉ trích là “che đậy” và làm suy yếu FOIA.
Vụ việc phản ánh sự chia rẽ sâu sắc của nước Mỹ: một bên ưu tiên minh bạch, bên kia ưu tiên quyền riêng tư và ổn định thể chế.
Vụ kiện của Biden không chỉ là cuộc chiến pháp lý cá nhân mà còn là biểu tượng của cuộc đối đầu đảng phái gay gắt tại Mỹ năm 2026. Dù kết quả thế nào, nó cho thấy cựu Tổng thống vẫn là trung tâm của nhiều tranh cãi, và hệ thống tư pháp Mỹ tiếp tục bị chính trị hóa mạnh mẽ. Trong bối cảnh nợ công và các vấn đề lớn khác, việc tập trung vào các băng ghi âm cũ này có thể làm phân tán sự chú ý của công chúng khỏi những vấn đề cấp bách hơn.
Tòa án dự kiến sẽ có phán quyết sơ bộ trong những tuần tới. Vietlinker sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến vụ kiện Biden kiện DOJ – một trong những vụ việc pháp lý đáng chú ý nhất giữa cựu và đương kim Tổng thống Mỹ.
