Canada đáp trả thuế Mỹ “đồng đô la đổi đồng đô la” từ 8/9

Thông cáo Bộ Tài chính Canada: thuế đối ứng khớp mức Mỹ (Điều 338 và 232), tập trung thép–nhôm, sữa/phô mai, đồ gia dụng, máy nông nghiệp, bột giấy–giấy, điện tử, nội thất, may mặc. 50% gồm thép/nhôm (trước đó Canada đã đánh 25%), nội thất, quần áo; 25% đồ gia dụng, sữa, một số sản phẩm phái sinh kim loại, hải sản; 15% một phần điện tử và dụng cụ. Reuters: khoảng 700 sản phẩm; BBC nói gần 900 dòng.

Carney (22/8): “Canada sẽ khớp thuế Washington đồng đô la đổi đồng đô la để bảo vệ công nhân, nông dân, gia đình và doanh nghiệp.” Champagne: gói hỗ trợ 7,5 tỷ CAD (vay không lãi BDC, bổ sung gần 25 tỷ CAD hỗ trợ từ các đợt thuế Mỹ trước). Bộ trưởng Công nghiệp Mélanie Joly: danh mục cũng nhắm một số bang Mỹ cụ thể.

Bối cảnh: Đàm phán 3 ngày thất bại 21–22/8. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer: Canada không chốt thỏa thuận theo điều khoản đã thống nhất; “không có cuộc đàm phán mới được lên lịch.” Thuế Mỹ 50% không miễn hàng CUSMA trên toàn bộ — Reuters: đụng khoảng 5% xuất khẩu Canada sang Mỹ (gậy hockey, rượu, xi măng…). Phần lớn thương mại song phương vẫn nằm dưới hiệp định ba nước.

Dư luận Mỹ: Reuters/Ipsos (công bố 1/9, ~1.023 người, ±4 điểm): 57% phản đối tăng thuế hàng Canada, 20% ủng hộ, 21% chưa rõ; khoảng 1/5 chưa nghe tin. Cùng thăm dò: 63% phản đối đổi tên Hồ Ontario thành “Lake America.” Chi phí sinh hoạt vẫn là vấn đề số một trước bầu cử giữa kỳ 3/11.

Chuyên gia thương mại (Barry Appleton, New York Law School, Independent): Ottawa đã báo trước sẽ dừng đàm phán và trả đũa nếu thuế 50% hạ cánh; Washington công khai không chấp nhận trả đũa — vòng xoáy khó gỡ trong vài tuần. Người tiêu dùng hai bên chịu giá thép, đồ gia dụng, sữa; chuỗi ô tô xuyên biên giới Windsor–Detroit nhạy cảm dù nhiều linh kiện vẫn CUSMA.

CUSMA/USMCA chưa bị hủy toàn bộ. Doanh nghiệp cần đối chiếu mã HS trên danh mục Canada.ca trước 8/9. Washington có thể thêm biện pháp; Ottawa giữ cửa nếu Mỹ hạ thuế.