Washington, ngày 9 tháng 7 năm 2026 – Cuộc bùng nổ xây dựng trung tâm dữ liệu trên khắp nước Mỹ đang lan sang một địa bàn mới: đất của các bộ lạc người bản địa. Các công ty công nghệ lớn đang tích cực đàm phán và thúc đẩy các dự án trên lãnh thổ của các bộ lạc, với mong muốn được phê duyệt nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về hạ tầng AI và điện toán đám mây.
Theo các báo cáo, một số bộ lạc đã nhận được đề nghị từ các tập đoàn công nghệ lớn về việc cho thuê đất dài hạn để xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Những dự án này được quảng bá như cơ hội tạo việc làm và nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng bản địa, vốn thường gặp khó khăn về kinh tế.
Tuy nhiên, việc này cũng dấy lên nhiều lo ngại từ phía các nhà hoạt động và lãnh đạo bộ lạc. Họ cho rằng đây có thể là sự lặp lại của lịch sử khai thác đất đai, khi các tập đoàn lớn tìm cách tận dụng lãnh thổ của người bản địa với các thủ tục pháp lý nhanh chóng và ít sự giám sát từ bên ngoài.
Các chuyên gia về quyền của người bản địa cho biết, nhiều bộ lạc đang đứng trước áp lực lớn khi phải cân nhắc giữa lợi ích kinh tế ngắn hạn và việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ cũng như môi trường. Một số dự án đã gặp phải sự phản đối từ trong nội bộ cộng đồng vì lo ngại về tác động lâu dài đến nguồn nước, đất đai và di sản văn hóa.
Trong khi đó, các công ty công nghệ lập luận rằng các trung tâm dữ liệu mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt, bao gồm việc tạo ra hàng trăm việc làm tại địa phương và đóng góp thuế cho các bộ lạc. Họ cũng cam kết tuân thủ các quy định môi trường nghiêm ngặt.
Việc Big Tech nhắm đến đất của người bản địa diễn ra trong bối cảnh nhu cầu về trung tâm dữ liệu đang tăng vọt do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI). Các công ty như Microsoft, Google, Amazon và Meta đang liên tục mở rộng hạ tầng để đáp ứng nhu cầu điện toán ngày càng lớn.
Nhiều nhà quan sát cho rằng đây là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và việc tôn trọng quyền tự quyết của các bộ lạc người bản địa. Một số bộ lạc đã bắt đầu đàm phán cẩn thận và yêu cầu các điều khoản bảo vệ môi trường cũng như lợi ích lâu dài cho cộng đồng.
Hiện tại, một số dự án đã được triển khai hoặc đang trong giai đoạn đàm phán tại các bang có đông đảo cộng đồng bản địa. Vấn đề này dự kiến sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý của dư luận và các tổ chức bảo vệ quyền của người bản địa trong thời gian tới.