Theo tài liệu hướng dẫn mới nhất của WHO, dù AI đã hỗ trợ đáng kể trong việc phân tích hình ảnh y khoa, dự đoán bệnh và hỗ trợ chẩn đoán ban đầu, nhưng độ chính xác tổng thể của các mô hình AI vẫn chỉ ở mức trung bình khoảng 52%, đặc biệt kém hơn so với các bác sĩ chuyên gia.
Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy AI dễ mắc lỗi khi gặp các trường hợp phức tạp, hiếm gặp hoặc có yếu tố ngữ cảnh cá nhân hóa, dẫn đến nguy cơ chẩn đoán sai và ảnh hưởng trực tiếp đến việc điều trị.
Các chuyên gia của WHO chỉ ra rằng việc phụ thuộc quá mức vào AI (automation bias) có thể khiến bác sĩ giảm khả năng phán đoán độc lập, dẫn đến sai sót nghiêm trọng. Báo cáo của ECRI (Mỹ) năm 2026 thậm chí xếp “Thách thức chẩn đoán bằng AI” là mối đe dọa hàng đầu đối với an toàn bệnh nhân. Nhiều trường hợp AI đã đưa ra khuyến nghị sai lệch, đặc biệt với bệnh nhân thuộc nhóm thiểu số hoặc bệnh hiếm, do dữ liệu huấn luyện thiếu đại diện.
WHO khuyến nghị các hệ thống y tế chỉ nên sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, không phải là công cụ quyết định cuối cùng. Các quốc gia cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng, yêu cầu kiểm tra định kỳ độ chính xác, minh bạch thuật toán và đảm bảo sự giám sát của con người trong mọi quy trình chẩn đoán.
Việc WHO đưa ra khuyến cáo này phản ánh thực tế phát triển nhanh chóng của công nghệ nhưng chưa theo kịp về an toàn và đạo đức. Trong khi AI mang lại tiềm năng lớn giúp giảm tải cho hệ thống y tế, đặc biệt ở các nước đang phát triển, thì rủi ro về thiên kiến dữ liệu, thiếu minh bạch và trách nhiệm pháp lý vẫn là những thách thức lớn. Nhiều chuyên gia cho rằng cần có sự cân bằng giữa đổi mới và thận trọng, tránh tình trạng “vội vàng áp dụng” dẫn đến hậu quả khó lường cho bệnh nhân.
Từ góc nhìn tích cực, nếu được quản lý tốt, AI vẫn có thể trở thành “người bạn đồng hành” đắc lực cho bác sĩ, giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán và tiếp cận y tế công bằng hơn. Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh rằng con người phải luôn giữ vai trò trung tâm trong chăm sóc sức khỏe.
Tổ chức này kêu gọi các chính phủ, bệnh viện và nhà phát triển công nghệ hợp tác chặt chẽ để xây dựng tiêu chuẩn toàn cầu, đảm bảo AI phục vụ lợi ích con người một cách an toàn và đạo đức.