USCIS chính thức thay đổi quy tắc hạn nộp hồ sơ theo ngày sinh (có hiệu lực từ hôm nay 23/10)

Theo quy định mới, USCIS chỉ áp dụng định nghĩa “ngày” theo quy định liên bang (8 CFR 1.2) khi hạn nộp được quy định rõ bằng số ngày trong luật, quy định hoặc hướng dẫn biểu mẫu. Ví dụ: thời hạn 30 ngày hoặc 33 ngày để nộp đơn kháng cáo/kháng nghị (Form I-290B) hoặc trả lời Notice of Intent to Deny. Nếu ngày cuối cùng rơi vào thứ Bảy, Chủ nhật hoặc ngày lễ liên bang, hồ sơ giấy nhận được trước hết ngày làm việc tiếp theo vẫn được coi là đúng hạn.

Ngược lại, đối với các hạn dựa trên điều kiện đủ tư cách (substantive eligibility requirement) như ngày sinh, USCIS không áp dụng quy tắc gia hạn. Trường hợp điển hình là đơn xin Special Immigrant Juvenile (Form I-360) yêu cầu người nộp phải chưa đủ 21 tuổi tại thời điểm nộp. Nếu sinh nhật 21 tuổi rơi vào cuối tuần hoặc ngày lễ, hồ sơ phải đến USCIS trước ngày đó; nộp vào thứ Hai tuần sau không còn được chấp nhận.
Chính sách này đảo ngược hướng dẫn năm 2023 (PA-2023-10), theo đó USCIS từng mở rộng quy tắc gia hạn sang cả các hạn theo ngày sinh. Cơ quan cho biết việc quay lại cách áp dụng truyền thống nhằm phù hợp với quy định pháp luật và án lệ gần đây. USCIS đã cho thời gian thông báo trước một tháng để người dân điều chỉnh kế hoạch nộp hồ sơ.
Nhiều luật sư di trú khuyến cáo các gia đình có con sắp đến tuổi 21 nên nộp hồ sơ sớm hơn dự kiến, đặc biệt nếu ngày sinh rơi vào cuối tuần hoặc ngày lễ. Việc gửi bưu điện cũng cần tính thêm thời gian vận chuyển vì USCIS tính theo ngày nhận hồ sơ, không phải ngày đóng dấu bưu điện.

Tác động đến cộng đồng người Việt tại Mỹ

Cộng đồng người Việt tại Mỹ thường xuyên phải xử lý các hồ sơ bảo lãnh gia đình, điều chỉnh tình trạng cư trú hoặc đơn liên quan đến trẻ vị thành niên. Việc thắt chặt quy tắc hạn nộp theo ngày sinh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các trường hợp bảo lãnh con cái trước khi đủ 21 tuổi hoặc các đơn SIJ. Nhiều gia đình Việt kiều vốn đã quen với quy tắc “có thể nộp thứ Hai nếu rơi vào cuối tuần” sẽ cần điều chỉnh kế hoạch để tránh mất tư cách. Các văn phòng luật sư phục vụ cộng đồng Việt cũng cần cập nhật tư vấn kịp thời để tránh rủi ro hồ sơ bị từ chối vì nộp trễ một ngày.

Nhận định

Thay đổi này thể hiện sự trở lại với cách diễn giải chặt chẽ hơn của USCIS về định nghĩa “ngày”. Dù các hạn tính theo số ngày vẫn được gia hạn như trước, việc loại bỏ quyền lợi đối với hạn theo ngày sinh có thể tạo áp lực lớn hơn cho những hồ sơ nhạy cảm về tuổi, đặc biệt trong bối cảnh thời gian xử lý hồ sơ kéo dài và chi phí dịch vụ cao. Người nộp đơn nên chủ động kiểm tra ngày sinh cụ thể và nộp sớm hơn thay vì dựa vào ngày làm việc tiếp theo. Chính sách có hiệu lực ngay từ hôm nay nên các hồ sơ đang chuẩn bị cần được rà soát lại ngay lập tức.