Trong thông báo trên mạng xã hội X, Tổng thống Zelensky khẳng định Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã thực hiện thành công cuộc tấn công vào căn cứ Engels, tỉnh Saratov. Chiếc Tu-95 – loại máy bay từng được Nga sử dụng để phóng tên lửa hành trình tấn công Ukraine – bị hư hại nghiêm trọng, với phần đuôi bị xé toạc hoàn toàn. Video do ông Zelensky đăng tải cho thấy khoảnh khắc tiếng nổ vang lên và cột lửa bùng lên trong đêm tại khu vực căn cứ.
Theo SBU, chiến dịch sử dụng drone tầm xa được triển khai theo chỉ đạo của Tổng thống, nhằm làm suy giảm năng lực quân sự và kinh tế của Nga. “Mỗi máy bay ném bom chiến lược bị loại khỏi vòng chiến đồng nghĩa hàng chục tên lửa sẽ không còn được phóng vào các thành phố của Ukraine”, SBU nhấn mạnh.
Cư dân địa phương tại Engels và Saratov báo cáo nghe thấy tiếng drone bay thấp và loạt tiếng nổ vào sáng sớm 16/7. Hãng tin Nga Astra xác nhận có hỏa hoạn tại sân bay quân sự qua hình ảnh và video trên mạng xã hội, dù chưa đánh giá đầy đủ thiệt hại. Bộ Quốc phòng Nga đến nay chưa có bình luận chính thức.
Máy bay ném bom chiến lược Tu-95. Ảnh: Militarywatchmagazine
Ý nghĩa chiến lược của căn cứ Engels
Căn cứ Engels là một trong những cơ sở quan trọng nhất của Không quân Nga, là nơi đóng quân duy nhất của phi đội oanh tạc cơ chiến lược Tu-160, cùng hàng chục chiếc Tu-22M3 và Tu-95MS. Đây là “sân sau” quan trọng để Nga triển khai các đợt tấn công tên lửa tầm xa vào Ukraine. Ngoài vai trò thông thường, các máy bay tại đây còn có khả năng mang vũ khí hạt nhân, góp phần vào bộ ba răn đe hạt nhân chiến lược của Nga.
Việc Ukraine liên tục mở rộng phạm vi tấn công sâu vào lãnh thổ Nga cho thấy sự tiến bộ rõ rệt về công nghệ drone tầm xa và khả năng tình báo. Trước đó, Kiev đã thực hiện nhiều đợt tập kích tương tự vào các cơ sở dầu mỏ, kho đạn và sân bay Nga, buộc Moscow phải phân tán lực lượng và tăng cường phòng không sâu trong nội địa.
Một máy bay không người lái bí ẩn của Ukraine có hình dáng tương tự như máy bay không người lái cảm tử Shahed do Iran thiết kế, được sử dụng để tấn công căn cứ không quân Engels-2 của Nga vào đêm 16/7/2026. Ảnh: Exilenova+
Tuyên bố của Tổng thống Zelensky nhấn mạnh tinh thần “tự vệ chính đáng và chủ động”. Trong bối cảnh chiến sự kéo dài, Ukraine đang chuyển sang chiến lược gây áp lực lên hậu phương Nga để giảm cường độ tấn công vào dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng. Việc loại bỏ một chiếc Tu-95 không chỉ làm giảm ngay lập tức số lượng tên lửa có thể phóng mà còn tạo hiệu ứng tâm lý, buộc Nga phải điều chỉnh chiến thuật và phân bổ thêm nguồn lực cho phòng thủ.
Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự lưu ý rằng Nga vẫn sở hữu đội hình oanh tạc cơ lớn và khả năng sản xuất, sửa chữa máy bay. Tác động thực tế cần được xác minh thêm qua hình ảnh vệ tinh và báo cáo độc lập. Dù vậy, chuỗi tập kích gần đây cho thấy Ukraine đang dần cân bằng lại cục diện trên không, biến cuộc chiến thành một cuộc đọ sức công nghệ và ý chí bền bỉ.
Vụ việc một lần nữa khẳng định vai trò then chốt của drone trong chiến tranh hiện đại – vũ khí giá rẻ, khó phòng thủ nhưng có khả năng gây thiệt hại lớn cho mục tiêu chiến lược. Đối với Nga, đây là lời cảnh tỉnh về khoảng cách giữa biên giới và hậu phương sâu. Đối với Ukraine, đây là minh chứng cho tinh thần kiên cường và khả năng thích ứng.
Dù kết quả cuối cùng của cuộc xung đột vẫn còn nhiều biến số, những đòn đánh như tại Engels đang góp phần thay đổi cục diện, buộc cả hai bên phải tính toán lại chiến lược trong một cuộc chiến ngày càng trở nên phức tạp và công nghệ cao.
Nguồn tham khảo:
Tổng hợp từ tuyên bố của Tổng thống Zelensky, SBU, Kiev Post, Astra, AFP và các nguồn tin công khai liên quan (ngày 17/7/2026).