Thẩm phán Maryland chặn sắc lệnh mới của Trump về quyền công dân theo nơi sinh

GREENBELT, Maryland — Thẩm phán Boardman, được Tổng thống Biden bổ nhiệm, cho rằng sắc lệnh tháng 8 của ông Trump “gần như chắc chắn trái Hiến pháp” khi áp vào nhóm nguyên đơn đã được chứng nhận. Bà viết: vấn đề không còn mở. “The Supreme Court has spoken… The President must follow it.” The New York Times dẫn thêm: “Không sắc lệnh hành pháp nào của tổng thống được hủy những gì Tòa án Tối cao đã làm.”

Sắc lệnh ngày đầu nhiệm kỳ 2025 từng tìm cách loại trẻ sinh từ phụ huynh không hợp pháp hoặc đang mang visa ngắn hạn. Tháng 6, Chánh án John Roberts viết ý kiến đa số 6–3: Tu chính án 14 bảo vệ quốc tịch lúc sinh, ngoại lệ rất hẹp. Tháng 8 ông Trump ký lệnh hẹp hơn, nhắm “giao dịch thương mại” để sinh con tại Mỹ, nhân viên chính phủ nước ngoài và “alien enemies.” Bộ Tư pháp lập luận đây là khe hở Barbara để lại. Boardman gọi đó là “cách hiểu méo mó.”

Lệnh tạm cấm Bộ Ngoại giao, DHS và Cơ quan An sinh Xã hội từ chối giấy tờ quốc tịch với trẻ thuộc vụ kiện tập thể, chủ yếu sinh sau 19/2/2025. Phần trẻ sinh trước mốc đó không nằm trong phạm vi lệnh này vì lịch sử vụ kiện. Bộ Tư pháp nói lệnh mới không hồi tố nhưng không nộp tuyên thệ khẳng định.

Nguyên đơn gồm các gia đình và tổ chức CASA Inc. Giám đốc pháp lý Shana Khader: Nhà Trắng “sẽ không thành công khi tước quyền công dân của trẻ em, lách phán quyết ràng buộc hay đặt chương trình chống nhập cư lên trên Hiến pháp.”

Chuyên gia tố tụng: đây mới là lệnh sơ bộ. Bộ Tư pháp có thể kháng lên Tòa phúc thẩm khu vực 4 rồi lên Tối cao Pháp viện lần nữa. Bloomberg: cuộc chiến quốc tịch lúc sinh nhiều khả năng quay lại Tối cao Pháp viện. Boardman chưa phân tích sâu từng ngoại lệ “du lịch sinh con” hay “kẻ thù” — bà dựa vào việc nhóm nguyên đơn đã được tuyên là công dân lúc sinh.

Với cộng đồng người Việt: trẻ sinh tại Mỹ từ phụ huynh mang visa, đi du lịch hoặc không có giấy tờ, nếu thuộc nhóm Barbara, vẫn được tòa cấp dưới bảo vệ theo lệnh này cho đến khi có phán quyết khác. Giấy khai sinh của tiểu bang không tự bị hủy; tranh chấp nằm ở hộ chiếu, thẻ Social Security và việc ghi nhận quốc tịch liên bang.