Nhà Trắng ngày 3/4/2026 đã chính thức gửi đề xuất ngân sách tài khóa 2027 (FY2027) lên Quốc hội. Theo đó, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) sẽ bị cắt giảm 12,5%, tương đương 15,8 tỷ USD, chỉ còn 111,1 tỷ USD ngân sách chi tiêu tự do.
Đây là lần thứ hai liên tiếp chính quyền Trump đề xuất cắt giảm sâu ngân sách y tế. Điểm nổi bật nhất là khoản cắt 5 tỷ USD trực tiếp từ Ngân viện Quốc gia về Sức khỏe (NIH) – cơ quan nghiên cứu y sinh lớn nhất thế giới. Ngoài ra, một số chương trình tại HRSA, SAMHSA, CDC và OASH cũng bị cắt hoặc loại bỏ.
Kế hoạch tái tổ chức lớn
Chính quyền Trump đề xuất thành lập cơ quan mới mang tên Administration for a Healthy America (AHA) – “Cơ quan vì một nước Mỹ khỏe mạnh”. AHA sẽ hợp nhất nhiều chương trình phòng bệnh mãn tính, sức khỏe tâm thần, chăm sóc ban đầu và một phần chương trình của CDC. Theo Nhà Trắng, việc tái tổ chức này sẽ giúp tiết kiệm thêm 5 tỷ USD bằng cách loại bỏ các chương trình “trùng lặp, thúc đẩy ý thức hệ DEI cực đoan hoặc không phù hợp với chính sách chính quyền”.
Kế hoạch thành lập “Administration for a Healthy America” (AHA) và tái tổ chức HHS. — Nguồn: Commonwealth Fund
Một thay đổi quan trọng khác: Chương trình 340B (giảm giá thuốc cho bệnh viện phục vụ người nghèo) sẽ được chuyển về Trung tâm Dịch vụ Medicare & Medicaid (CMS) nhằm tăng minh bạch và chống gian lận.
NIH – cơ quan nghiên cứu y sinh lớn nhất Mỹ sẽ bị cắt 5 tỷ USD theo đề xuất. — Nguồn: Congressional Budget Office
Phản ứng từ chuyên gia
Ông Eric Topol, Giáo sư Y khoa, Đại học California San Diego: “Cắt giảm 5 tỷ USD cho NIH là một quyết định cực kỳ nguy hiểm. NIH là động lực chính thúc đẩy các đột phá y khoa của Mỹ trong nhiều thập kỷ. Việc cắt giảm này có thể làm chậm lại tiến độ nghiên cứu ung thư, Alzheimer và các bệnh truyền nhiễm mới.”
Bà Atul Grover, Giám đốc điều hành Hiệp hội các trường y khoa Mỹ (AAMC): “Chúng tôi lo ngại sâu sắc về tác động lâu dài đến lực lượng y tế và nghiên cứu. Việc cắt giảm mạnh như vậy sẽ khiến nhiều dự án nghiên cứu quan trọng bị hủy bỏ và làm giảm sức hút của Mỹ trong lĩnh vực y sinh.”
Ông Robert Moffit, Senior Fellow, Heritage Foundation: “Đây là bước đi cần thiết để loại bỏ lãng phí và tập trung nguồn lực vào các chương trình thực sự mang lại sức khỏe cho người dân Mỹ, thay vì chi tiêu cho các chương trình trùng lặp và không hiệu quả.”
Tác động dự kiến
Nhiều tổ chức y tế và nghiên cứu lo ngại cắt giảm NIH sẽ ảnh hưởng đến các dự án nghiên cứu ung thư, vaccine và bệnh mãn tính. Ngược lại, chính quyền khẳng định đây là bước “làm cho hệ thống y tế hiệu quả hơn”, tập trung chống gian lận và ưu tiên phòng bệnh thay vì chữa bệnh.
Đề xuất này chỉ mang tính định hướng. Quốc hội sẽ là bên quyết định cuối cùng khi thông qua ngân sách thực tế.