Theo các báo cáo ngành, thị trường tái chế pin xe điện toàn cầu đã đạt khoảng 4,88 tỷ USD năm 2026 và được dự báo tăng trưởng với tốc độ CAGR hơn 27% trong những năm tới. Sự bùng nổ xe điện dẫn đến lượng pin thải ra ngày càng lớn, tạo cơ hội lớn cho ngành tái chế nhằm thu hồi lithium, nickel, cobalt và các kim loại quý khác.
Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế vẫn là bài toán nan giải. Chi phí tái chế một tấn pin có thể dao động từ 1.200 – 2.100 USD tùy khu vực và công nghệ, trong khi doanh thu từ kim loại thu hồi không ổn định do giá thị trường biến động mạnh.
Thách thức theo loại pin
Pin NMC (Nickel-Manganese-Cobalt): Giá trị kim loại cao, dễ đạt lợi nhuận hơn nhờ cobalt và nickel. Tuy nhiên, nguồn cung cobalt ngày càng khan hiếm và có vấn đề đạo đức khai thác.
Pin LFP (Lithium Iron Phosphate): Chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong xe điện (đặc biệt tại Trung Quốc), nhưng giá trị kim loại thu hồi thấp hơn nhiều do không chứa cobalt và nickel. Nhiều nhà máy tái chế phải dựa vào quy mô lớn hoặc hỗ trợ chính sách để bù đắp chi phí.
Theo phân tích, lợi nhuận ròng có thể dao động từ -21 USD/kWh đến +22 USD/kWh, tùy thuộc vào khoảng cách vận chuyển, tiền lương lao động và công nghệ (pyrometallurgy hay hydrometallurgy).
Hai bộ pin xe Chevy Volt được đặt trên một tấm pallet tại cơ sở Everett Auto Parts ở Brockton, bang Massachusetts.
Châu Âu dẫn đầu với các quy định nghiêm ngặt về tái chế pin (bắt buộc tỷ lệ thu hồi cao), giúp ngành tái chế có “gate fee” (phí nhận pin thải) từ nhà sản xuất. Tại Mỹ và châu Á, sự hỗ trợ chính sách còn hạn chế hơn, khiến nhiều dự án tái chế phải chờ đợi quy mô lớn mới có lãi.
Công nghệ hydrometallurgy (xử lý ướt) đang được ưu tiên nhờ tỷ lệ thu hồi cao (trên 95%) và thân thiện môi trường hơn so với pyrometallurgy (xử lý nhiệt). Tuy nhiên, đầu tư ban đầu rất lớn.
Dù thách thức kinh tế vẫn tồn tại, ngành tái chế pin xe điện được xem là then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch. Các chuyên gia dự báo đến năm 2030-2035, với lượng pin thải tăng mạnh, quy mô kinh tế sẽ cải thiện rõ rệt nếu có sự hỗ trợ từ chính phủ và hợp tác giữa nhà sản xuất xe – nhà tái chế.
Tại Việt Nam, với chiến lược phát triển xe điện, ngành tái chế pin cũng cần được quan tâm sớm để tránh rủi ro môi trường và tận dụng cơ hội kinh tế xanh.
Nguồn tham khảo chính:
The Business Research Company, Energy Solutions, AZoCleanTech, các báo cáo ngành tái chế pin EV 2026.