Theo tuyên bố của Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) ngày 26/5/2026 (giờ Mỹ), các cuộc không kích đã diễn ra tại khu vực phía nam Iran, gần Bandar Abbas – một căn cứ hải quân quan trọng. Mục tiêu bao gồm các bệ phóng tên lửa và ít nhất hai tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang chuẩn bị rải mìn. Một vị trí tên lửa đất đối không (SAM) cũng bị tiêu diệt vì đang khóa mục tiêu vào máy bay Mỹ.
Hình minh họa: Khói bốc lên từ các mục tiêu bị tấn công gần Eo biển Hormuz và tàu bị hư hại trong khu vực (ảnh từ các nguồn uy tín về xung đột).
Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh chiến tranh Mỹ-Iran 2026 đã kéo dài từ cuối tháng 2, bắt đầu bằng Chiến dịch Epic Fury – các đợt không kích phối hợp Mỹ-Israel nhắm vào cơ sở hạt nhân, tên lửa và lãnh đạo Iran (bao gồm việc loại bỏ Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei). Sau ceasefire tạm thời vào tháng 4, trọng tâm chuyển sang Eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ thế giới. Iran bị cáo buộc sử dụng mìn và tàu nhỏ để cản trở giao thông hàng hải, dẫn đến gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Phân tích chiến lược:
Tính chính xác và giới hạn: Mỹ nhấn mạnh các cuộc tấn công là “self-defense” và có quy mô hạn chế, không nhắm vào cơ sở năng lượng dân sự. Điều này cho thấy Washington muốn duy trì áp lực quân sự mà không làm sụp đổ hoàn toàn tiến trình ngoại giao đang diễn ra tại Doha (Qatar) hoặc qua các kênh gián tiếp với Pakistan làm trung gian.
Tác động đến đàm phán: Tổng thống Trump gần đây tuyên bố thỏa thuận “đã được đàm phán phần lớn”, với trọng tâm là mở lại Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân Iran và có thể trao đổi cất trữ uranium làm giàu. Tuy nhiên, các cuộc không kích mới cho thấy lòng tin vẫn thấp và Mỹ sẵn sàng sử dụng sức mạnh nếu Iran vi phạm. Iran cáo buộc Mỹ phá hoại ceasefire.
Rủi ro leo thang: Eo biển Hormuz là “yếu huyệt” của kinh tế thế giới. Việc Iran rải mìn có thể đẩy giá dầu tăng vọt, ảnh hưởng lạm phát toàn cầu. Ngược lại, các cuộc tấn công của Mỹ làm suy yếu khả năng hải quân Iran nhưng cũng có nguy cơ kích động phản ứng từ các lực lượng ủy nhiệm (Hezbollah, Houthis) hoặc thậm chí mở rộng xung đột.
Bản đồ minh họa: Eo biển Hormuz với các tuyến đường vận chuyển chính – điểm nóng chiến lược toàn cầu.
Nhận định sâu hơn:
Các chuyên gia nhận định đây là chiến thuật “ngoại giao hỗ trợ bởi sức mạnh” điển hình của chính quyền Trump 2.0: Kết hợp đàm phán với đòn quân sự chính xác để buộc Iran nhượng bộ. Việc phá hủy kho mìn và tàu rải mìn giúp Mỹ khẳng định kiểm soát hàng hải, nhưng cũng làm phức tạp hóa nỗ lực hòa bình lâu dài. Nếu đàm phán thành công, đây có thể là bước ngoặt giảm căng thẳng Trung Đông; ngược lại, một sai lầm có thể dẫn đến vòng xoáy mới với hậu quả kinh tế nghiêm trọng cho châu Âu và châu Á.
Tình hình vẫn rất linh động. Thị trường chứng khoán và dầu mỏ đang phản ứng tích cực với tin đàm phán nhưng cảnh giác trước rủi ro quân sự. Theo dõi chặt chẽ các tuyên bố từ Nhà Trắng, Tehran và CENTCOM trong những ngày tới.
(Bài viết hợp từ CENTCOM, NYT, Reuters, Understanding War, Wikipedia cập nhật sự kiện 2026. Hình ảnh minh họa từ báo chí quốc tế.)