Sáng ngày 22/8/2026 (theo giờ Mỹ), Mỹ chính thức áp mức thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada, sau khi các cuộc đàm phán phút chót giữa hai bên thất bại. Đây là động thái leo thang căng thẳng thương mại giữa hai quốc gia láng giềng.
Diễn biến đàm phán thất bại
Thuế suất mới được Tổng thống Donald Trump công bố từ tháng 7/2026 và ban đầu dự kiến có hiệu lực từ ngày 19/8. Tuy nhiên, Mỹ đã tạm hoãn 3 ngày để tiếp tục đàm phán. Đến đêm 21/8, cả hai phía đều tuyên bố không đạt được thỏa thuận.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Canada đã từ chối hoàn tất thỏa thuận theo các điều khoản đã thống nhất trước đó. Phía Mỹ cáo buộc Canada đưa ra yêu cầu mới vào phút chót.
Thủ tướng Canada Mark Carney phản bác rằng những thay đổi phút chót từ phía Mỹ “không công bằng, không phù hợp về kinh tế” và làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của thỏa thuận. Ông tuyên bố đình chỉ đàm phán và yêu cầu đoàn đàm phán Canada trở về Ottawa.
Phạm vi áp thuế
Mức thuế 50% áp dụng với khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Canada sang Mỹ, tương đương khoảng 20 tỷ USD (một số nguồn Canada ước tính khoảng 28 tỷ CAD). Các mặt hàng chịu ảnh hưởng bao gồm:
• Rượu vang và đồ uống có cồn
• Gậy hockey và thiết bị thể thao
• Xi măng
• Sản phẩm sữa
• Đồ nội thất, quần áo, cần câu cá…
Một số mặt hàng như năng lượng, kali, cá và khoáng sản chiến lược được miễn trừ.
Phản ứng của Canada
Thủ tướng Mark Carney tuyên bố Canada sẽ đáp trả “đồng đô la với đồng đô la” (dollar for dollar) để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp trong nước. Ottawa cho biết sẽ áp dụng biện pháp trả đũa tương xứng.
Thủ tướng Mark Carney và Tổng thống Donald Trump trong một cuộc gặp trước đó. Nguồn: ABC News
Bối cảnh và tác động
Đây là lần đầu tiên Mỹ sử dụng Điều 338 của Đạo luật Thuế quan 1930 để áp thuế trừng phạt đối với Canada, với lý do Canada “phân biệt đối xử” với hàng hóa Mỹ (đặc biệt là ô tô, rượu và sữa).
Hai nước có quan hệ thương mại rất lớn, với tổng kim ngạch hàng hóa và dịch vụ hai chiều năm 2025 đạt khoảng 880 tỷ USD. Việc áp thuế mới được dự báo sẽ làm tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng hai bên, đồng thời tạo thêm áp lực lên Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA).