Mỹ – Ả Rập Xê Út Ký Thỏa Thuận An Ninh Lịch Sử: Bán F-35, Gần 1.000 Tỷ USD Đầu Tư Và Cơn Đau Đầu Cho Trung Đông

Thỏa thuận an ninh Mỹ – Ả Rập Xê Út: F-35, xe tăng và gần 1.000 tỷ USD đầu tư Trong chuyến thăm Washington của Thái tử Mohammed bin Salman (MBS), Mỹ và Ả Rập Xê Út đã ký một Thỏa thuận An ninh – Quốc phòng chiến lược (Strategic Defense Agreement), đánh dấu bước ngoặt trong quan hệ giữa hai nước. Reuters+1 Trọng tâm của gói thỏa thuận gồm:

Bán tiêm kích tàng hình F-35 cho Ả Rập Xê Út – dòng chiến đấu cơ tối tân nhất của Mỹ hiện nay. ABC News+1

Gần 300 xe tăng Abrams và khả năng mở rộng sang UAV, drone chiến đấu và các hệ thống vũ khí khác. Breaking Defense+1

Gói đầu tư gần 1.000 tỷ USD từ Riyadh vào Mỹ, trải rộng từ năng lượng hạt nhân dân sự, trí tuệ nhân tạo (AI), khoáng sản chiến lược cho tới thị trường tài chính. Reuters

Một hiệp định hợp tác năng lượng hạt nhân bảo đảm tiêu chuẩn không phổ biến vũ khí hạt nhân, cùng khung hợp tác về khoáng sản hiếm và AI. Reuters+1

Cùng lúc, Tổng thống Donald Trump tuyên bố chính thức đưa Ả Rập Xê Út vào danh sách “đồng minh lớn ngoài NATO” (major non-NATO ally), giúp Riyadh dễ dàng tiếp cận công nghệ quân sự Mỹ và ký các hợp đồng quốc phòng quy mô lớn. Politico+1

Vì sao F-35 lại gây tranh cãi lớn như vậy? F-35 – “con át chủ bài” của không quân Mỹ F-35 là máy bay chiến đấu thế hệ 5, có khả năng:

Tàng hình trước radar,

Tấn công chính xác từ xa,

Tích hợp cảm biến, dữ liệu và vũ khí hiện đại.

Từ trước đến nay, trong khu vực Trung Đông, chỉ có Israel được sở hữu F-35, nhằm bảo đảm quy định của Mỹ về việc Israel phải duy trì “lợi thế quân sự định tính” (Qualitative Military Edge – QME) trước các láng giềng. Breaking Defense+1 Khi Washington bật đèn xanh cho Riyadh mua F-35, nhiều chuyên gia lo ngại:

Cán cân quân sự giữa Israel và các nước Arab có thể thay đổi.

Israel lo mất lợi thế độc quyền F-35 trong khu vực.

Quốc hội Mỹ sẽ siết chặt các điều kiện để bảo đảm QME cho Israel không bị phá vỡ.

Lo ngại về Trung Quốc và rò rỉ công nghệ Một điểm nóng khác là nguy cơ công nghệ Mỹ lọt vào tay Trung Quốc:

Ả Rập Xê Út thời gian qua có xu hướng mở rộng hợp tác với Trung Quốc về hạ tầng, viễn thông, vũ khí.

Giới an ninh Mỹ lo ngại các hệ thống radar, mạng viễn thông hoặc máy bay không người lái do Trung Quốc cung cấp có thể thu thập dữ liệu hoặc gây rò rỉ công nghệ nếu triển khai song song với F-35. AP News+1

Chính vì vậy, các điều khoản bảo vệ công nghệ, hạn chế chia sẻ dữ liệu và kiểm soát chuỗi cung ứng được cho là sẽ rất chặt chẽ trong thỏa thuận mới.

Gần 1.000 tỷ USD cho đầu tư, năng lượng và AI Ngoài vũ khí, thỏa thuận Mỹ – Ả Rập Xê Út còn có một “gói kinh tế khổng lồ”:

Ả Rập Xê Út cam kết tăng mức đầu tư từ 600 tỷ lên gần 1.000 tỷ USD tại Mỹ trong những năm tới. Reuters+1

Hợp tác xây dựng nhà máy lọc, chế biến khoáng sản hiếm tại Saudi với công nghệ và doanh nghiệp Mỹ.

Thỏa thuận về AI và siêu máy tính, trong đó các hãng công nghệ Mỹ hỗ trợ Riyadh phát triển năng lực điện toán và AI trong nước, kèm điều kiện bảo vệ công nghệ nhạy cảm. Reuters+1

Điều này giúp Mỹ:

Mở rộng thị trường cho doanh nghiệp quốc phòng, năng lượng, công nghệ,

Tạo thêm việc làm,

Và khẳng định Ả Rập Xê Út vẫn ưu tiên “mua hàng Mỹ” trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng với Trung Quốc và Nga.

Nhân quyền, Yemen và Khashoggi: “vết xước” trong quan hệ đồng minh Dù Nhà Trắng ca ngợi đây là “thỏa thuận lịch sử”, nhiều nghị sĩ và tổ chức nhân quyền tại Mỹ vẫn đặt câu hỏi:

Hồ sơ nhân quyền của Riyadh, đặc biệt là vụ nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại năm 2018, chưa từng được giải quyết thỏa đáng. Breaking Defense+1

Cuộc chiến tại Yemen với hàng chục nghìn dân thường thiệt mạng khiến dư luận tiếp tục gây áp lực lên các thương vụ vũ khí lớn.

Vì vậy, dù chính quyền Trump đã bật đèn xanh, Quốc hội Mỹ vẫn có quyền xem xét và thậm chí tìm cách chặn hoặc điều chỉnh gói F-35, nếu cho rằng thỏa thuận không phù hợp với lợi ích và giá trị của Mỹ.

Ý nghĩa với Trung Đông và cộng đồng người Việt tại Mỹ Thỏa thuận an ninh Mỹ – Ả Rập Xê Út có thể:

Củng cố liên minh chiến lược giữa Washington và Riyadh,

Tác động mạnh đến thị trường dầu mỏ, an ninh năng lượng và giá xăng,

Thay đổi bức tranh quân sự – ngoại giao ở Trung Đông, nhất là trong quan hệ với Israel và Iran.

Với cộng đồng người Việt tại Mỹ:

Biến động giá dầu, xăng và chi phí vận chuyển có thể tác động trực tiếp đến chi phí kinh doanh (tiệm nail, nhà hàng, logistics…).

Sự gia tăng căng thẳng hoặc ổn định tại Trung Đông cũng sẽ ảnh hưởng tới giá năng lượng, lạm phát và thị trường chứng khoán Mỹ – những yếu tố mà nhiều nhà đầu tư gốc Việt đang quan tâm.

Theo dõi Vietlinker để cập nhật các diễn biến mới Thỏa thuận Mỹ – Ả Rập Xê Út mới chỉ là bước khởi đầu. Trong thời gian tới, các tranh luận về:

Israel có còn giữ được lợi thế quân sự định tính,

Quốc hội Mỹ có siết chặt điều kiện bán F-35 hay không,

Và liệu thỏa thuận này có mở đường cho một trật tự mới ở Trung Đông

sẽ tiếp tục xuất hiện dày đặc trên truyền thông Mỹ. 👉 Vietlinker sẽ liên tục cập nhật và giải thích bằng tiếng Việt dễ hiểu, giúp cộng đồng người Việt tại Mỹ nắm bắt kịp thời những thay đổi có thể ảnh hưởng đến tài chính và cuộc sống của mình.

Mỹ – Ả Rập Xê Út Ký Thỏa Thuận An Ninh Lịch Sử: Bán F-35, Gần 1.000 Tỷ USD Đầu Tư Và Cơn Đau Đầu Cho Trung Đông

Bình luận (0)