Tỷ phú Mark Cuban – đồng sáng lập công ty thuốc giá thấp Cost Plus Drugs – tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ về vấn đề minh bạch giá trong hệ thống y tế Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn với KFF Health News công bố ngày 21/8/2026, ông khẳng định: Không thể sửa chữa hệ thống y tế nếu mọi mức giá không được công khai.
Quan điểm cốt lõi của Mark Cuban
Cuban cho biết ông không phản đối bảo hiểm toàn dân (single-payer) hay chăm sóc sức khỏe phổ quát. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh:
“Khi bạn không biết tất cả các chi phí, khi không có sự minh bạch, thì không thể xác định được liệu đó có phải là giải pháp tốt hơn hay không.”
Theo ông, vấn đề lớn nhất của hệ thống y tế Mỹ không nằm ở chỗ chính phủ hay khu vực tư nhân chiếm ưu thế, mà ở chỗ các bên tham gia không công khai rõ ràng những gì họ tính phí và những gì họ trả.
Cuban chỉ ra rằng hầu hết hợp đồng trong ngành y tế đều có điều khoản bảo mật, khiến người bệnh, doanh nghiệp và cả các nhà hoạch định chính sách không thể biết chi phí thực tế.
Bài học từ Cost Plus Drugs
Cuban lấy ví dụ từ chính công ty của mình: Cost Plus Drugs áp dụng mô hình giá minh bạch (cost-plus), công khai chi phí gốc và chỉ cộng thêm biên lợi nhuận cố định. Ông cho rằng đây là hướng đi đúng trong một ngành vốn “không có chút minh bạch nào”.
Ông lập luận rằng các công ty tốt sẽ muốn khách hàng biết họ đang trả mức giá hợp lý, trong khi những công ty kém chất lượng thì tìm cách che giấu.
Đề xuất cụ thể
Trong các phát biểu gần đây, Cuban liên tục kêu gọi:
• Công khai toàn bộ hợp đồng giữa bảo hiểm, bệnh viện và nhà cung cấp dịch vụ.
• Loại bỏ các điều khoản bảo mật về giá.
• Yêu cầu bệnh viện phi lợi nhuận công bố sổ sách chi tiết và giá mua hàng từ nhà cung cấp.
• Tạo áp lực mạnh để các bên không còn lợi ích từ việc giữ bí mật giá cả.
Ông cho rằng chỉ khi mọi “lá bài được đặt lên bàn”, việc đàm phán và cải tổ mới có ý nghĩa thực sự.
Hóa đơn y tế và chi phí chăm sóc sức khỏe. Nguồn: NPR
Bối cảnh
Phát biểu của Cuban diễn ra trong bối cảnh chi phí y tế Mỹ tiếp tục tăng cao, nhiều cử tri quan tâm đến các đề xuất “Medicare for All”, đồng thời chính quyền liên bang cũng đẩy mạnh các quy định về minh bạch giá bệnh viện.
Cuban nhấn mạnh rằng dù theo hướng tư nhân hay công cộng, nếu không có minh bạch thì rất khó xây dựng lại niềm tin và tạo ra giải pháp bền vững.
