Khi chị Lan, chủ quán phở hơn 20 năm ở khu Bolsa, dọn bàn cuối ngày, chị bỗng nghe khách thì thầm: "Sao Little Saigon giờ nhìn xập xệ quá, đi đâu cũng thấy bảng hiệu cũ kỹ." Câu nói ấy khiến chị giật mình, nhớ lại thuở mới sang Mỹ, cả cộng đồng chung tay xây dựng từng viên gạch, từng mái nhà, biến nơi này thành thủ phủ người Việt lớn nhất ngoài Việt Nam.
Không chỉ riêng chị Lan, nhiều người Việt ở Garden Grove, Westminster, Santa Ana cũng chung nỗi trăn trở: "Nếu Little Saigon cứ mãi cũ kỹ, liệu con cháu mình có còn tự hào về nơi này?" Nhưng thay đổi luôn đi kèm âu lo. Mới đây, chính quyền Garden Grove vừa phê duyệt khoản ngân sách 250,000 USD cho dự án phát triển bộ tiêu chuẩn thiết kế mới, với mục tiêu làm mới diện mạo Little Saigon – nơi hơn 700 doanh nghiệp Việt đang ngày đêm sinh sống, kinh doanh và gìn giữ bản sắc.
Chuyện gì đã xảy ra?
Theo OC Register, tối 19/1, Hội đồng thành phố Garden Grove đã thông qua hợp đồng trị giá 250,000 USD với hãng thiết kế quốc tế Gensler. Số tiền này sẽ được dùng để xây dựng "Design Guidelines" – bộ hướng dẫn về kiến trúc, cảnh quan và nhận diện không gian công cộng tại các tuyến phố Việt, nhằm tạo dấu ấn văn hóa và chuyển mình cho Little Saigon.
Đây là một phần trong dự án hợp tác giữa ba thành phố lớn tập trung đông người Việt là Garden Grove, Fountain Valley và Santa Ana, tận dụng gói tài trợ hơn 550,000 USD từ bang California. Trước đó, Westminster – trung tâm của Little Saigon – cũng nhận riêng 250,000 USD từ tiểu bang để phục hồi kinh tế khu vực.
"Chúng tôi muốn mỗi người khi đặt chân đến Little Saigon đều cảm nhận đây là một nơi đặc biệt – vừa chỉn chu, vừa đậm chất Việt," bà Stephanie Klopfenstein, thị trưởng Garden Grove, phát biểu. "Khác với luật quy hoạch chặt chẽ, bộ hướng dẫn này chủ yếu là khuyến nghị, không bắt buộc."
Công ty Gensler sẽ phải tổ chức lấy ý kiến cộng đồng, hỏi cư dân và doanh nghiệp trước khi đề xuất bất cứ quy chuẩn nào. Dự án này bắt nguồn từ khảo sát của Đại học Cal State Fullerton cho thấy Little Saigon có mật độ doanh nghiệp nhỏ vượt trội so với các vùng khác – tạo nên bản sắc và sức sống riêng cho cộng đồng người Việt.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Mỹ
Sự thay đổi này liệu có làm đảo lộn nhịp sống vốn quen thuộc, hay thực sự mang lại luồng sinh khí mới? Với ông Quang, chủ tiệm bánh mì trên đường Brookhurst, điều đầu tiên ông nghĩ tới là chi phí: "Nếu mai mốt ai cũng phải sửa bảng hiệu, thay màu sơn, tốn kém lắm. Tiệm nhỏ thì sao theo nổi?" Nhưng rồi ông nghe thông tin chỉ là hướng dẫn, không bắt buộc, ông cũng nhẹ lòng đôi chút.
Tuy nhiên, với chị Hạnh – nhân viên kế toán tại Santa Ana, lại nhìn ở góc độ khác: "Nếu Little Saigon đồng bộ, đẹp hơn, khách du lịch, người Mỹ đến nhiều thì doanh thu sẽ tăng. Chỉ sợ mình không kịp bắt nhịp, hoặc có những quy định mình không biết mà vẫn bị ảnh hưởng."
Theo số liệu, Little Saigon hiện có hơn 700 doanh nghiệp Việt, tạo ra doanh thu gần 1 tỷ USD mỗi năm. Đa phần là các tiệm nail, nhà hàng, siêu thị nhỏ – vốn mỏng, khả năng thích ứng còn hạn chế. Nếu bộ hướng dẫn thiết kế mới được áp dụng rộng rãi, những chủ tiệm lâu năm cần chuẩn bị thay đổi về mặt nhận diện thương hiệu, trang trí mặt tiền, hoặc phối hợp đồng nhất với cảnh quan chung. Điều này có thể giúp khu phố sạch đẹp, thu hút đầu tư, nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải linh hoạt, nhạy bén hơn.
Mặt tích cực, khuôn mặt mới của Little Saigon giúp bảo tồn bản sắc Việt: mái ngói, họa tiết truyền thống, vườn hoa cảnh, bảng hiệu song ngữ… có thể trở thành niềm tự hào cho thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra tại Mỹ. Với các em sinh viên như Tuấn, Đại học Cal State Fullerton, anh chia sẻ: "Đi ngang khu Bolsa, nếu nhìn thấy biểu tượng rõ ràng, em cảm giác mình thuộc về đây, không lạc lõng giữa nước Mỹ xa lạ."
Nỗi lo lớn nhất vẫn là nguy cơ "đồng phục hóa": nếu không tháo gỡ linh hoạt, sự sáng tạo, nét riêng tư của từng tiệm nhỏ sẽ bị lẫn vào dòng chảy chung. Và nếu chủ tiệm không lên tiếng, các ý kiến sẽ bị bỏ lỡ, dẫn đến những quy chuẩn xa rời thực tế cộng đồng Việt.
Bạn nên làm gì?
Để chủ động trước thay đổi, cộng đồng người Việt nên:
- Theo dõi các buổi lấy ý kiến cộng đồng do thành phố tổ chức (thường đăng trên website Garden Grove, Westminster hoặc Fountain Valley).
- Mạnh dạn góp ý: Hãy chia sẻ quan ngại, ý tưởng về thiết kế, yêu cầu giữ lại nét văn hóa Việt khi được hỏi ý kiến.
- Chuẩn bị cho khả năng thay đổi bảng hiệu, mặt tiền: Tham khảo trước các mẫu thiết kế truyền thống kết hợp hiện đại để có phương án phù hợp.
- Hợp tác với các hiệp hội Việt Nam tại Little Saigon để cùng lên tiếng, đảm bảo quyền lợi chung.
- Khi cần tư vấn pháp lý, tài chính, nên liên hệ luật sư hoặc kế toán có kinh nghiệm về quy hoạch, kinh doanh nhỏ tại Mỹ.
Thông tin sự kiện, lịch họp cộng đồng thường được cập nhật tại:
- https://ggcity.org (website thành phố Garden Grove)
- https://westminsterca.gov
- Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp Việt: Liên hệ VABA (Vietnamese American Business Association)
Little Saigon đang đứng trước ngưỡng cửa thay đổi. Đây là cơ hội để cộng đồng Việt cùng nhau làm mới diện mạo, giữ gìn hồn Việt giữa lòng nước Mỹ, nhưng cũng là thách thức đòi hỏi sự đồng lòng, chủ động và lên tiếng của từng người. Ai cũng có thể góp phần định hình không gian sống, không gian ký ức cho chính thế hệ mai sau.
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com