Trong một động thái mạnh mẽ nhằm bảo vệ người dùng, đặc biệt là trẻ em, Ủy ban Châu Âu đã chính thức "tuýt còi" Meta – tập đoàn sở hữu Facebook và Instagram. Theo kết quả điều tra sơ bộ công bố ngày 10/7/2026, các nền tảng này vi phạm DSA vì thiết kế gây nghiện, khuyến khích người dùng dành quá nhiều thời gian online mà không có biện pháp bảo vệ hiệu quả.
Các nền tảng mạng xã hội của Meta bị Ủy ban châu Âu (EU) cáo buộc có một số tính năng như tự động phát video và cuộn nội dung vô hạn, bị cho là có thể khiến người dùng "nghiện" sử dụng mạng xã hội - Ảnh minh hoạ: REUTERS
Các tính năng bị chỉ trích
EC chỉ ra hàng loạt tính năng cốt lõi của Instagram và Facebook góp phần tạo nên "hiệu ứng gây nghiện":
Cuộn vô tận (Infinite Scroll): Người dùng liên tục lướt nội dung mà không có điểm dừng tự nhiên.
Tự động phát video (Autoplay): Video chạy liên tục, khiến người dùng khó rời khỏi ứng dụng.
Thông báo đẩy (Push Notifications): Liên tục nhắc nhở, tạo cảm giác FOMO (fear of missing out).
Thuật toán cá nhân hóa: Hệ thống khuyến nghị nội dung dựa trên hành vi, tối ưu hóa thời gian sử dụng để giữ chân người dùng.
Những tính năng này không chỉ ảnh hưởng đến người lớn mà còn đặc biệt nguy hiểm với trẻ em và thanh thiếu niên, nhóm dễ bị tổn thương nhất. EC nhấn mạnh Meta chưa đánh giá đầy đủ rủi ro hệ thống và chưa áp dụng biện pháp giảm thiểu hiệu quả.
Đây là phần tiếp theo của các cuộc điều tra DSA nhắm vào các "cổng thông tin rất lớn" (VLOPs) như Meta. Trước đó, Meta đã bị chỉ trích vì không ngăn chặn hiệu quả trẻ em dưới 13 tuổi truy cập nền tảng. Nếu kết luận cuối cùng xác nhận vi phạm, Meta có thể phải đối mặt với khoản phạt khổng lồ lên đến 6% doanh thu toàn cầu hàng năm – con số có thể lên đến hàng tỷ euro.
Meta có thời gian để phản hồi và đưa ra kế hoạch khắc phục trước khi EC đưa ra quyết định cuối cùng. Tập đoàn này trước đây đã cam kết cải thiện nhưng vẫn bị cho là chưa đủ quyết liệt.
Vụ việc phản ánh xu hướng ngày càng mạnh của EU trong việc siết chặt kiểm soát "Big Tech". DSA và DMA (Digital Markets Act) nhằm đảm bảo các nền tảng kỹ thuật số tôn trọng quyền lợi người dùng, minh bạch và giảm thiểu rủi ro xã hội như nghiện mạng xã hội, lan truyền thông tin sai lệch hay ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần.
Đối với Meta, đây là thách thức lớn khi phải cân bằng giữa lợi nhuận từ thời gian sử dụng và trách nhiệm xã hội. Người dùng châu Âu có thể mong đợi những thay đổi cụ thể như giới hạn thời gian sử dụng, tùy chọn tắt thông báo dễ dàng hơn hoặc thuật toán ít gây nghiện hơn.
Vụ việc vẫn đang diễn ra và thu hút sự chú ý toàn cầu, đặc biệt khi nhiều quốc gia khác đang xem xét các quy định tương tự.
Nguồn tham khảo:
European Commission, Reuters, The New York Times (10/7/2026).
