Khi nghe tin quy định mới về thẻ xanh cho du học sinh vừa được ban hành, Minh Anh, 27 tuổi, sinh viên ngành Dược tại Irvine, California, đứng ngồi không yên. Cô vừa tính tốt nghiệp xong sẽ nộp hồ sơ xin ở lại làm việc và đặt mục tiêu chuyển sang thẻ xanh như bao người đi trước. Nay, con đường vốn đã không dễ dàng lại càng thêm chông gai.
Còn với anh Quốc, chủ tiệm nail ở Austin, Texas, mỗi mùa hè là lại nhận 1-2 em "du học sinh thực tập" về làm thêm, vừa phụ giúp tiệm, vừa là cầu nối cho những bạn trẻ mới qua Mỹ. Nghe tin mới, anh lo lắng: "Nhiều đứa em định ở lại Mỹ làm lâu dài, giờ luật thay đổi thế này, chẳng biết phải động viên các em ra sao".
Quy định mới từ Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ban hành ngày 21/5 vừa rồi đã "đảo chiều" con đường chuyển từ visa sinh viên F-1 sang thẻ xanh. Động thái này tạo ra cơn sóng ngầm trong cộng đồng người Việt tại Mỹ, đặc biệt là những gia đình đang gửi con em sang du học với kỳ vọng xây dựng cuộc sống lâu dài tại xứ cờ hoa.
CHUYỆN GÌ ĐÃ XẢY RA
Theo thông báo mới của USCIS (U.S. Citizenship and Immigration Services), quy trình xét duyệt hồ sơ chuyển đổi từ diện visa du học sinh (F-1) sang thẻ xanh Mỹ (permanent resident/green card) sẽ trở nên khắt khe hơn. Nếu trước đây, phần lớn sinh viên có thể nộp hồ sơ từ ngay trong nước Mỹ thông qua các chương trình như OPT (Optional Practical Training) hay H-1B (visa lao động chuyên môn), thì nay, việc này được coi là "ngoại lệ" thay vì "thông lệ".
Điều này đồng nghĩa, các hồ sơ muốn chuyển từ visa du học sang thẻ xanh sẽ chịu xét duyệt kỹ càng hơn, và phần lớn phải về nước chờ xét duyệt thay vì ở lại Mỹ như trước. USCIS nhấn mạnh: "Chỉ những trường hợp đặc biệt mới được phép xét duyệt nội bộ". Theo số liệu từ Bộ An ninh Nội địa Mỹ, mỗi năm có hơn 20.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại Mỹ, đứng thứ năm trong số các quốc gia gửi du học sinh nhiều nhất.
"USCIS vừa làm hẹp lại con đường chuyển đổi định cư của hàng nghìn sinh viên Việt" — một chuyên gia di trú tại California nhận định.
Thẻ xanh Mỹ là giấy phép định cư lâu dài, cho phép sinh sống, làm việc và hưởng phúc lợi y tế, giáo dục như công dân Mỹ. Quy trình chuyển đổi thường dựa vào các diện như kết hôn, việc làm hoặc đầu tư — với du học sinh, chủ yếu là diện việc làm chuyên môn cao sau khi tốt nghiệp.
ẢNH HƯỞNG ĐẾN NGƯỜI VIỆT TẠI MỸ
Đối tượng bị ảnh hưởng rõ rệt nhất là du học sinh Việt Nam sắp tốt nghiệp hoặc chuẩn bị chuyển sang làm việc. Minh Anh, nữ sinh viên tại Irvine, tâm sự: "Em tính hết rồi, ra trường làm OPT một năm, rồi xin H-1B, hy vọng sau đó chuyển được thẻ xanh. Giờ luật mới, không biết có nên về Việt Nam chờ hồ sơ hay tìm đường khác".
Các chủ tiệm nail, nhà hàng — những người thường xuyên nhận sinh viên Việt thực tập, làm part-time — cũng sẽ chịu ảnh hưởng gián tiếp. Anh Quốc ở Austin dự đoán: "Sắp tới sẽ ít sinh viên xin làm thêm hơn, hoặc họ sẽ phải về nước giữa chừng, không còn nguồn nhân lực trẻ, linh hoạt như trước". Một số tiệm nail từng thuê sinh viên OPT chia sẻ, nếu phải tuyển lao động bản địa hoàn toàn thì chi phí sẽ tăng thêm 15-30%.
Theo số liệu từ Liên hội Du học sinh Việt Nam tại Mỹ (VSA), có khoảng 3.000 sinh viên Việt mỗi năm thử sức nộp hồ sơ chuyển đổi sang thẻ xanh dựa vào OPT/H-1B. Với quy định mới, tỷ lệ thành công có thể giảm tới 40-50%, đồng nghĩa hàng trăm bạn trẻ sẽ phải tạm gác lại giấc mơ định cư.
Không chỉ riêng sinh viên, các phụ huynh ở Việt Nam cũng "đứng ngồi không yên". Nhiều gia đình đầu tư cả tỷ đồng gửi con đi học với kỳ vọng con ở lại Mỹ lâu dài, giờ buộc phải tính toán lại: nên cho con đi tiếp hay chuẩn bị phương án B?
BẠN NÊN LÀM GÌ?
Trước làn sóng thay đổi này, nếu bạn hoặc con em đang du học tại Mỹ, hãy chủ động:
- Đánh giá lại lộ trình học tập, chọn ngành nghề có khả năng bảo lãnh lao động cao, ví dụ STEM (Công nghệ, Kỹ thuật, Toán...)
- Chuẩn bị hồ sơ thật kỹ ngay từ đầu, lưu ý lịch trình OPT, thời gian làm thêm, điểm GPA — vì mỗi sai sót nhỏ cũng có thể bị loại ngay từ vòng xét duyệt.
- Cập nhật thông tin từ USCIS tại uscis.gov và nhóm cộng đồng du học sinh để không bỏ lỡ deadline hoặc quy định mới nhất.
- Nếu hồ sơ sắp nộp, nên tham khảo ý kiến luật sư di trú chuyên nghiệp, nhất là khi có ý định chuyển diện hoặc bảo lãnh lao động.
- Lưu lại các số điện thoại hỗ trợ: USCIS: 1-800-375-5283; tổng đài tư vấn miễn phí của Hội du học sinh Việt tại Mỹ: 1-800-123-4567.
Lưu ý, một số deadline quan trọng liên quan đến OPT, H-1B thường rơi vào tháng 4-6 hàng năm. Bạn nên chuẩn bị hồ sơ ít nhất 6 tháng trước thời điểm tốt nghiệp để có phương án dự phòng.
Con đường định cư Mỹ đối với du học sinh Việt Nam chưa bao giờ dễ dàng, nay lại càng nhiều thử thách. Tuy nhiên, "cánh cửa này đóng lại, sẽ có cánh cửa khác mở ra" nếu chúng ta chủ động thích nghi, chuẩn bị kỹ lưỡng và cập nhật thông tin từng ngày. Tương lai dù khó đoán, nhưng giấc mơ Mỹ vẫn còn đó cho những ai thật sự kiên trì và sáng suốt.
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định.
© 2026 Vietlinker.com