Phiên tòa tại Tòa án Khu vực Berlin đang thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận Đức và quốc tế khi một bác sĩ chuyên chăm sóc giảm nhẹ bị cáo buộc đã biến chính những bệnh nhân yếu thế nhất thành nạn nhân của mình. Bị cáo, 40 tuổi, được truyền thông Đức gọi là Johannes M., bị công tố viên Berlin truy tố 15 tội danh giết người với “động cơ thù hận có chủ đích và các động cơ đê hèn khác”. Đây không chỉ là một vụ án hình sự thông thường mà còn là câu chuyện về sự lạm dụng quyền lực sinh tử trong môi trường y tế được cho là nhân văn nhất.
Theo cáo buộc của công tố viên Philipp Meyhöfer, từ tháng 9/2021 đến tháng 7/2024, bác sĩ này đã thực hiện các cuộc gọi khám tại nhà với ý định rõ ràng là gây tử vong cho bệnh nhân mà không có sự đồng thuận hay biết trước của họ. Phương thức được mô tả là tiêm một hỗn hợp thuốc gây mê và thuốc giãn cơ mạnh, khiến cơ hô hấp bị liệt hoàn toàn, dẫn đến ngừng thở và tử vong chỉ trong vòng vài phút. Nạn nhân gồm 12 phụ nữ và 3 nam giới, độ tuổi từ 25 đến 94, tất cả đều đang nhận dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ tại nhà.
Để che giấu hành vi, bị cáo còn bị cáo buộc đã cố gắng phóng hỏa nhà của ít nhất năm nạn nhân. Trong một trường hợp cụ thể vào tháng 7/2024, sau khi gây tử vong cho một phụ nữ 76 tuổi, ông ta đã cố đốt nhà nhưng không thành công, sau đó liên hệ với người thân nạn nhân và nói dối rằng đã gõ cửa nhưng không ai trả lời. Hai vụ giết người thậm chí được cho là xảy ra trong cùng một ngày tại hai quận khác nhau của Berlin.
Bị cáo bị bắt giữ vào tháng 8/2024. Ban đầu, chỉ có bốn trường hợp tử vong đáng ngờ được xác định, nhưng qua quá trình điều tra mở rộng, bao gồm cả việc lên kế hoạch khai quật mộ, số lượng cáo buộc đã tăng lên 15. Công tố viên nhấn mạnh rằng bị cáo đã hành động với sự “coi thường sinh mạng” và tự phong mình là “người làm chủ sinh mạng và cái chết” của người khác.
Phiên tòa chính thức bắt đầu vào ngày 14 tháng 7 năm 2025. Ban đầu, bị cáo giữ im lặng, từ chối phát biểu trước tòa và từ chối đánh giá tâm thần. Tuy nhiên, sau khoảng 54 ngày xét xử, vào tháng 6/2026, trong một tuyên bố dài khoảng 30 phút, Johannes M. đã bất ngờ thú nhận đã gây ra cái chết cho 12 bệnh nhân. Ông nói: “Chỉ đến bây giờ tôi mới có thể giải thích hành động của mình và tôi chấp nhận trách nhiệm cho những gì đã làm.” Bị cáo cũng bày tỏ lời xin lỗi sâu sắc đến các nạn nhân, gia đình họ, gia đình mình và các đồng nghiệp.
Mặc dù đã có lời thú nhận này, công tố viên vẫn giữ nguyên cáo buộc 15 tội danh. Cuộc điều tra song song vẫn đang được tiến hành đối với hàng chục trường hợp tử vong khác có thể liên quan, với một số nguồn đưa ra con số có thể vượt quá 70 trường hợp. Trong đó có cả cái chết của mẹ vợ bị cáo tại Ba Lan đầu năm 2024, người đang điều trị ung thư. Khoảng 13 người thân của các nạn nhân đã tham gia tố tụng với tư cách nguyên đơn dân sự.
Về động cơ, công tố viên cho rằng “không có động cơ nào ngoài việc giết chóc”. Hành vi được đánh giá là có chủ đích cao độ, lặp lại trong gần ba năm mà không bị phát hiện sớm. Trong lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ tại nhà – nơi bác sĩ thường làm việc độc lập, tiếp cận dễ dàng với các loại thuốc kiểm soát đau mạnh và có vai trò quan trọng trong quyết định cuối đời – có thể tạo ra môi trường thuận lợi cho những hành vi lệch lạc nếu cá nhân mang sẵn những vấn đề tâm lý tiềm ẩn. Việc giám sát nội bộ và cơ chế kiểm soát việc sử dụng thuốc gây nghiện dường như đã không phát huy hiệu quả trong giai đoạn này.
Vụ việc một lần nữa nhắc nhở về những rủi ro trong hệ thống y tế khi quyền lực chuyên môn kết hợp với sự thiếu vắng giám sát chặt chẽ. Đức từng ghi nhận những bê bối tương tự trong lịch sử y tế, và mỗi lần như vậy đều đặt ra câu hỏi về cách thức phát hiện sớm cũng như hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho nhân viên y tế làm việc trong môi trường áp lực cao, thường xuyên đối mặt với cái chết.
Về mặt pháp lý, công tố viên đang tìm kiếm bản án tù chung thân, tuyên bố “tội lỗi đặc biệt nghiêm trọng” để áp dụng biện pháp giam giữ phòng ngừa sau khi mãn hạn tù, đồng thời cấm hành nghề y vĩnh viễn. Nếu được tòa chấp nhận, bị cáo sẽ phải đối mặt với hậu quả pháp lý nặng nề nhất theo luật Đức hiện hành.
Ngay sau khi lén tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, Johannes M. còn phóng hỏa hiện trường nhằm xóa dấu vết.
Những năm gần đây, nhiều nhân viên y tế tại Đức bị cáo buộc sát hại bệnh nhân. Ảnh minh họa: Freepik
Niềm tin của công chúng vào các dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ tại nhà – một trụ cột quan trọng trong hệ thống y tế Đức – có nguy cơ bị xói mòn. Những bệnh nhân cao tuổi, bệnh nặng vốn đã dễ bị tổn thương nay càng trở nên mong manh hơn trước nguy cơ lạm dụng. Vụ án cũng có thể thúc đẩy các cuộc thảo luận về cải cách quy trình giám sát thuốc, tăng cường kiểm tra chéo trong chăm sóc tại nhà, và xây dựng hệ thống hỗ trợ tâm lý tốt hơn cho nhân viên y tế.
Đến thời điểm hiện tại (tháng 7/2026), phiên tòa vẫn đang diễn ra và dự kiến kéo dài. Lời thú nhận của bị cáo đã làm sáng tỏ một phần sự thật, nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải, đặc biệt liên quan đến số lượng nạn nhân thực tế và nguyên nhân sâu xa dẫn đến hành vi này.
Nhận định: Dù chưa có bản án cuối cùng, vụ việc đã đủ để cho thấy rằng ngay cả trong một hệ thống y tế tiên tiến và được quản lý chặt chẽ như Đức, những lỗ hổng trong giám sát vẫn có thể bị khai thác trong thời gian dài. Đây không chỉ là bi kịch của các nạn nhân và gia đình họ mà còn là lời cảnh tỉnh cho toàn xã hội về tầm quan trọng của minh bạch, kiểm soát quyền lực chuyên môn và bảo vệ những người yếu thế nhất. Công lý có thể chậm trễ, nhưng hy vọng rằng qua vụ án này, những cải cách cần thiết sẽ được thực hiện để đảm bảo không ai phải mất mạng oan uổng dưới danh nghĩa “chăm sóc”.
Nguồn tham khảo:
Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín: BBC News, The Guardian, South China Morning Post, Süddeutsche Zeitung, và các báo cáo công khai của Văn phòng Công tố Berlin. Thông tin được cập nhật đến tháng 6/2026. Phiên tòa vẫn đang tiếp diễn và có thể có diễn biến mới.