Tổng thống Donald Trump đăng trên mạng xã hội rằng Mỹ đã chấp thuận yêu cầu của các nhà hòa giải Pakistan, “tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran cho đến khi các nhà lãnh đạo và đại diện của nước này đưa ra được một đề xuất thống nhất… và khi các cuộc đàm phán kết thúc, theo cách này hay cách khác”.
Pakistan đã tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần hai tháng, gây thương vong cho hàng nghìn người và làm rung chuyển kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, ngay cả khi tuyên bố gia hạn ngừng bắn, ông Trump khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hoạt động thương mại trên biển đối với Iran do Hải quân Mỹ thực thi – động thái mà Iran coi là “hành động chiến tranh”.
Đến sáng 22/4 (giờ địa phương), Iran chưa có phản hồi chính thức từ quan chức cấp cao. Một số nguồn tin ban đầu tại Tehran cho thấy tuyên bố của ông Trump đang được xem xét với thái độ hoài nghi.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lời một cố vấn của Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf cho biết tuyên bố này “không có nhiều trọng lượng” và có thể chỉ là “chiêu trò”.
Trong suốt cuộc xung đột, phát ngôn của ông Trump thường dao động mạnh. Chỉ hai tuần trước, ông từng đe dọa rằng “cả một nền văn minh sẽ bị diệt vong đêm nay”, nhưng sau đó lại thể hiện mong muốn chấm dứt bạo lực.
Với quyết định mới nhất, ông Trump đã rút lại lời đe dọa tấn công các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng dân sự của Iran vào phút chót. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres và nhiều bên khác trước đó đã lên án những lời đe dọa này, nhấn mạnh luật nhân đạo quốc tế cấm tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Cuộc chiến đến nay khiến hơn 3.000 thường dân thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon, hàng trăm nghìn người phải sơ tán. Eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ thế giới – gần như bị phong tỏa, đẩy giá dầu tăng vọt và làm dấy lên lo ngại suy thoái kinh tế toàn cầu.
Trước thông báo gia hạn, ông Trump từng cho biết với kênh CNBC rằng ông không có ý định kéo dài thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và quân đội Mỹ “đang rất sẵn sàng”.
Phía Iran liên tục lên án việc Hải quân Mỹ phong tỏa và bắt giữ tàu bè, đồng thời đe dọa sẽ dùng vũ lực phá vỡ lệnh phong tỏa. Ngược lại, Mỹ và một số đồng minh cáo buộc Iran cản trở tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.
Phiên đàm phán đầu tiên cách đây hơn 10 ngày không đạt được thỏa thuận nào, với trọng tâm tranh cãi nằm ở kho dự trữ uranium làm giàu cao của Iran.
Tác giả / Nguồn:
Theo Reuters, AP, The Guardian, Tasnim (Iran) và các nguồn tin quốc tế khác