Các robot hình người của Mỹ đã lần đầu tiên thực hiện phẫu thuật thành công trong thí nghiệm tiền lâm sàng. Theo Interesting Engineering, nhóm nghiên cứu tại Đại học California, San Diego (UCSD) sử dụng robot Surgie để tiến hành hai ca mổ trên động vật có vú lớn không phải linh trưởng. Một ca do bác sĩ phối hợp với robot, ca còn lại do hai robot làm việc cùng nhau.
Ca phẫu thuật sử dụng hai robot hình người điều khiển từ xa. Ảnh: UCSD
Robot nhỏ gọn, linh hoạt
Khác với các hệ thống phẫu thuật robot truyền thống nặng hơn 800 kg, đòi hỏi phòng mổ đặc biệt và chi phí cao, Surgie chỉ cao 1,5 mét và nặng 27 kg. Robot này sử dụng dụng cụ mổ tiêu chuẩn thông qua bộ chuyển đổi, dễ dàng triển khai trong phòng mổ thông thường mà không cần thay đổi cơ sở hạ tầng.
Michael Yip, kỹ sư UCSD, cho biết robot hoạt động mượt mà theo quy trình lâm sàng hiện hành và mang lại cảm giác trực quan hơn cho người vận hành. Kết quả thí nghiệm cho thấy độ chính xác tương đương các nền tảng robot uy tín hiện nay.
Với thiết kế nhỏ gọn và chi phí thấp, robot hình người có thể triển khai ở vùng nông thôn, chiến trường, thậm chí trong không gian. Ngoài phẫu thuật, chúng còn có thể hỗ trợ lấy dụng cụ, vệ sinh phòng mổ và giảm gánh nặng cho nhân viên y tế.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature ngày 8/7 nhấn mạnh robot hình người điều khiển từ xa có thể giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt bác sĩ phẫu thuật nghiêm trọng tại Mỹ. Theo Hiệp hội Phẫu thuật Mỹ, thiếu hụt có thể tăng từ 13.500 lên 86.000 bác sĩ vào năm 2036.
Dù thành công bước đầu, công nghệ vẫn cần cải tiến. Thời gian phẫu thuật dài hơn do cần hiệu chỉnh nhiều lần, và độ trễ tín hiệu khi điều khiển từ xa là vấn đề lớn, đặc biệt ở khu vực xa xôi.
Nhóm UCSD cho biết đây là giai đoạn đầu của công nghệ, tương tự như phẫu thuật nội soi robot ban đầu từng kéo dài hàng giờ nhưng nay chỉ còn 30 phút nhờ tối ưu hóa.
Thành công của Surgie mở ra kỷ nguyên mới cho phẫu thuật từ xa và tự động, mang lại hy vọng cho các cộng đồng hẻo lánh, khu vực thảm họa và y tế chiến trường. Đây là bước tiến quan trọng trong việc kết hợp robot hình người với y học hiện đại.
Nguồn tham khảo:
Interesting Engineering, Nature, Tom's Guide, Popular Science (tháng 7/2026).