Quy định thuế mới 2026: 1099, đóng góp từ thiện, thu nhập từ nền tảng số và trợ cấp di chuyển

Bắt đầu từ năm thuế 2026, đạo luật OBBBA đưa vào nhiều thay đổi lớn ảnh hưởng đến hầu hết người lao động tự do (self-employed), gig workers, người bán online và các cá nhân có đóng góp từ thiện.

1. Quy định mới về 1099 – Siết chặt thu nhập nền tảng số

IRS sẽ yêu cầu các nền tảng:

• Uber
• Lyft
• DoorDash/GrubHub
• Turo
• Airbnb
• eBay, Etsy
• Facebook Marketplace

báo cáo thu nhập của bạn ngay khi vượt $5,000/năm (trước đây là $20,000 hoặc 200 giao dịch).

Điều này có nghĩa là

• Bán đồ cũ nhiều vẫn có thể nhận 1099-K
• Làm thêm cuối tuần (chạy xe, giao đồ) chắc chắn bị báo cáo
• Không khai đúng => có thể bị tính thuế, phạt & truy thu

Ví dụ

Bạn bán laptop cũ $800 + bán bàn $200 → tổng $1,000.
→ Nếu lợi nhuận không có, bạn phải chứng minh bằng hoá đơn mua → mới tránh thuế.

2. Khấu trừ từ thiện mới cho người “không khai chi tiết”

Từ 2026:

• Cá nhân: khấu trừ tối đa $1,000
• Vợ chồng nộp chung: $2,000

Dành cho người dùng standard deduction (không itemize).

Ai hưởng lợi?

Người đóng góp nhà thờ, chùa, tổ chức phi lợi nhuận.

3. Đóng góp từ thiện của người itemize: siết chặt hơn

Từ 2026:

• Chỉ các khoản vượt quá 0.5% AGI mới được khấu trừ.
• Ví dụ: Thu nhập AGI $100,000 0.5% = $500 Chỉ tiền từ thiện trên $500 mới được khấu trừ.

4. Trợ cấp di chuyển (Moving expenses) trở lại là “thu nhập chịu thuế”

Nếu công ty trả tiền để bạn chuyển nhà → tính vào thu nhập của bạn, trừ quân nhân.

Ví dụ:

• Công ty trả $4,000 để bạn chuyển từ California sang Texas
  → Bạn phải đóng thuế trên $4,000 này.

5. Tác động đến cộng đồng người Việt

• Người chạy xe giao đồ/xe công nghệ phải chuẩn bị khai thuế kỹ lưỡng hơn.
• Người hay bán đồ cũ online cần giữ hoá đơn mua hàng.
• Người thích đóng góp từ thiện/nhà thờ dễ tối ưu thuế hơn.
• Nhân viên văn phòng chuyển bang vì công việc sẽ phải đóng thuế cao hơn.

6. Khuyến nghị chuẩn bị trước 2026

• Giữ toàn bộ hoá đơn mua đồ để tránh bị tính thuế sai
• Dùng ứng dụng theo dõi thu nhập (QuickBooks, Everlance, Stride)
• Cân nhắc đóng góp từ thiện cuối năm để tối ưu khấu trừ