Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran bước sang ngày thứ mười với các cuộc tấn công qua lại không ngừng, các kênh ngoại giao vẫn được duy trì một cách thận trọng. Các nước trung gian, đặc biệt là Qatar và Pakistan, đang nỗ lực tìm cách kéo hai bên trở lại bàn đàm phán nhằm ngăn chặn nguy cơ leo thang thành một cuộc chiến toàn diện hơn tại Trung Đông.
Theo các nguồn tin ngoại giao, Qatar đã đề xuất một kế hoạch ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Mục tiêu của đề xuất này là tạo không gian tạm thời để hai bên có thể nối lại các cuộc thảo luận kỹ thuật dựa trên Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) đã được ký kết hồi tháng 6 tại Islamabad. Bản ghi nhớ trước đó từng đặt mục tiêu chấm dứt các hoạt động quân sự, mở lại eo biển Hormuz và mở đường cho một thỏa thuận toàn diện trong vòng 60 ngày, nhưng đã sụp đổ sau hàng loạt vi phạm từ cả hai phía.
Iran đã chính thức xác nhận việc nhận được các đề xuất từ các bên trung gian. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các thông điệp và ý tưởng đã được chuyển đến Tehran thông qua các kênh ngoại giao trong những ngày gần đây, dù ông không tiết lộ chi tiết cụ thể. Trong khi đó, phía Mỹ thông qua Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định Washington vẫn sẵn sàng đàm phán nếu Iran đưa ra những cam kết “thực chất”.
Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian quan trọng. Ngày 21/7, Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni đã đến Islamabad và có các cuộc gặp với Thủ tướng Shehbaz Sharif cùng Tổng tham mưu trưởng quân đội Field Marshal Asim Munir. Đây được xem là động thái nhằm tìm kiếm sự hỗ trợ từ Pakistan trong việc nối lại tiến trình ngoại giao.
Các nhà phân tích cho rằng đề xuất ngừng bắn 10 ngày nếu được chấp nhận có thể giúp giảm nhiệt căng thẳng quanh eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ chiến lược của thế giới hiện đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mức độ tin cậy giữa hai bên vẫn ở mức rất thấp sau những gì đã xảy ra với thỏa thuận trước đó.
Dù quân sự vẫn chiếm ưu thế trên thực địa, việc các kênh đối thoại được duy trì cho thấy cả Mỹ lẫn Iran đều chưa hoàn toàn đóng cửa khả năng giải pháp ngoại giao. Qatar và Pakistan đang nỗ lực tận dụng khoảng trống này để tránh một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu sâu sắc hơn.