"Chị Hồng, chủ tiệm nail ở Houston, đã rưng rưng nước mắt khi nghe tin: Hồ sơ xin thẻ xanh của chị có thể bị yêu cầu phải quay về Việt Nam để tiếp tục xử lý. Viễn cảnh rời xa con nhỏ và cơ nghiệp tích góp bao năm ở Mỹ khiến chị mất ngủ nhiều đêm.
Tương tự, anh Quân, một kỹ sư IT ở San Jose, cho biết: “Nghe tin này mà cả tuần rồi tôi không làm ăn gì được. Vợ chồng tôi vừa nộp hồ sơ xin điều chỉnh tình trạng cư trú, giờ lại lo bị kẹt ở quê nhà không biết bao giờ mới trở lại Mỹ được.”
Thực tế, cộng đồng người Việt tại Mỹ đang bối rối trước thông báo mới của Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS): Người nước ngoài muốn xin thẻ xanh (green card) bắt buộc phải trở về nguyên quán để nộp hồ sơ, thay vì điều chỉnh ngay tại Mỹ như trước. Quy định này mang theo nhiều rủi ro và bất an, đặc biệt với những người đã sống, làm việc và gây dựng tương lai tại xứ sở cờ hoa.
Chuyện gì đã xảy ra?
Ngày 24/5 vừa qua, USCIS cho biết kể từ nay, hồ sơ xin điều chỉnh tình trạng di trú để lấy thẻ xanh sẽ phải chuyển sang xử lý tại các Lãnh sự quán Mỹ ở nước ngoài thông qua Bộ Ngoại giao. Điều này chấm dứt quy trình truyền thống, vốn cho phép đương đơn đang ở Mỹ nộp và chờ xét duyệt ngay trong nước.
Các tổ chức hỗ trợ di trú quốc tế đã lên tiếng phản đối, gọi đây là bước lùi trong chính sách nhân đạo. Theo USCIS, quy định mới này nhằm kiểm soát chặt luồng người nhập cư và đảm bảo an ninh, nhưng chưa rõ khi nào sẽ áp dụng rộng rãi và có ngoại lệ cho các nhóm yếu thế hay không.
Với cộng đồng người Việt, thuật ngữ “điều chỉnh tình trạng” (adjustment of status) rất quan trọng: Đây là thủ tục cho phép người đang ở Mỹ hợp pháp (du học, lao động, hôn nhân...) chuyển sang diện thường trú nhân mà không phải xuất cảnh. Giờ đây, cách duy nhất là consular processing – tức rời Mỹ và nộp hồ sơ tại đại sứ quán/ lãnh sự quán ở quê nhà.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Mỹ
Hàng ngàn người Việt đang sống tại Mỹ với visa tạm thời hoặc quá hạn sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề. Đặc biệt, nhóm lao động tiệm nail, nhà hàng, kỹ sư IT, sinh viên mới tốt nghiệp và người chờ duyệt hồ sơ bảo lãnh gia đình là đối tượng dễ bị tác động nhất.
Anh Quân (San Jose) lo lắng: “Nếu về Việt Nam nộp hồ sơ, quá trình xét duyệt có thể kéo dài 6 tháng đến hơn một năm. Sếp tôi nói không thể giữ vị trí lâu, còn con nhỏ thì đang học giữa chừng ở Mỹ.” Câu chuyện của anh không hiếm gặp: Theo thống kê của Bộ Nội an Mỹ, có khoảng 25.000 hồ sơ xin thẻ xanh của người Việt đang chờ duyệt mỗi năm, trong đó hơn một nửa là diện bảo lãnh gia đình và hôn nhân.
Chị Hồng (Houston) chia sẻ: “Tôi sợ nhất là về Việt Nam rồi bị từ chối, hoặc dính lệnh cấm nhập cảnh 3-10 năm nếu hồ sơ có sai sót. Tiệm nail của tôi 8 năm gây dựng cũng có nguy cơ đổ sông đổ biển.”
Ngoài rủi ro về pháp lý, chi phí đi lại, ăn ở khi về nước nộp hồ sơ cũng khiến nhiều gia đình người Việt khó xoay xở. Với những ai có con nhỏ, đang thế chấp nhà cửa hoặc kinh doanh, việc bất ngờ phải rời Mỹ vài tháng trở lên có thể khiến cả gia đình đứng trước nguy cơ đổ vỡ tài chính.
Người về hưu hoặc lớn tuổi càng lo lắng: Thời gian chờ đợi và di chuyển xa dễ ảnh hưởng sức khỏe, trong khi quyền lợi an sinh xã hội có thể bị gián đoạn nếu không có mặt ở Mỹ.
Bạn nên làm gì?
Trước những thay đổi này, chuyên gia di trú khuyến nghị cộng đồng người Việt nên:
- Kiểm tra kỹ tình trạng hồ sơ: Đăng nhập tài khoản USCIS (uscis.gov) để xác nhận tình trạng, lịch trình và nhận thông báo mới nhất.
- Liên hệ luật sư di trú uy tín: Đặc biệt nếu bạn đang nằm trong nhóm có nguy cơ bị yêu cầu rời Mỹ. Đừng tự ý về nước khi chưa chắc chắn về trường hợp của mình.
- Chủ động chuẩn bị giấy tờ: Tập hợp các giấy tờ cá nhân, hồ sơ bảo lãnh, hợp đồng lao động, chứng minh tài chính… để sẵn sàng nộp khi cần.
- Theo dõi các mốc thời gian quan trọng: Chính sách có thể thay đổi bất ngờ; thường xuyên kiểm tra website USCIS và Lãnh sự quán Mỹ tại Việt Nam để cập nhật lịch phỏng vấn, thời gian xử lý.
- Đặt lịch tư vấn miễn phí với các tổ chức hỗ trợ cộng đồng: Nhiều nhóm người Việt tại các thành phố lớn như Houston, San Jose, Orange County cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý miễn phí hoặc giá rẻ.
Số điện thoại hữu ích:
- USCIS: 1-800-375-5283
- Lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM: +84-28-3520-4200
- Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội: +84-24-3850-5000
Quy định mới của Mỹ buộc không ít người Việt phải đứng giữa lựa chọn khó khăn: chấp nhận rủi ro về nước làm thủ tục, hay gác lại ước mơ định cư một cách hợp pháp. Trong lúc chờ những tín hiệu tích cực từ các tổ chức vận động, mỗi người hãy chủ động chuẩn bị, tìm hiểu kỹ để bảo vệ tương lai của mình và gia đình.
Bởi định cư Mỹ là hành trình nhiều chông gai, nhưng sự bình tĩnh và chủ động sẽ giúp chúng ta vượt qua mọi thử thách, giữ gìn mái ấm nơi đất khách.
"Chỉ cần mình không dừng lại, mọi con đường đều sẽ đưa mình đến tương lai tốt đẹp hơn."
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com