"Anh Phát, chủ tiệm phở nhỏ ở Garden Grove, buông tách cà phê xuống bàn khi đọc tin nhắn từ vợ: ‘Em ơi, họ bắt mình phải về Việt Nam mới xin được thẻ xanh!’ Gương mặt anh sững lại, bao nhiêu dự định cho tương lai gia đình bỗng như chùng xuống. Cả hai vợ chồng đều đang chờ điều chỉnh tình trạng di trú, mong từng ngày được cầm trên tay tấm thẻ xanh sau nhiều năm làm lụng vất vả trên đất Mỹ.
Không chỉ riêng gia đình anh Phát, hàng ngàn người Việt đang sinh sống ở Mỹ cũng ngỡ ngàng, lo lắng trước quy định mới vừa được công bố: Nếu muốn điều chỉnh tình trạng cư trú để lấy thẻ xanh, họ sẽ phải quay về Việt Nam và làm thủ tục qua Lãnh sự quán Mỹ thay vì xử lý trực tiếp tại Mỹ như trước.
Nhiều người đánh giá đây là một cú sốc lớn với cộng đồng di dân Việt Nam, đặc biệt là những người đang tạm trú, chờ hợp thức hóa giấy tờ. Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch cá nhân mà còn có thể tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế, tâm lý, cũng như niềm tin vào con đường định cư Mỹ.
Chuyện gì đã xảy ra?
Ngày 24/5, Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) chính thức thông báo: Những người nước ngoài đang ở Mỹ muốn "adjust status" (điều chỉnh tình trạng cư trú) để xin thẻ xanh (Permanent Resident Card) sẽ phải ra khỏi nước Mỹ, trở về quốc gia gốc để nộp hồ sơ qua Bộ Ngoại giao Mỹ (State Department). Quy định mới này lập tức vấp phải chỉ trích từ nhiều tổ chức hỗ trợ di dân và luật sư di trú.
"Rất nhiều gia đình sẽ bị chia cắt, tài chính bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu phải rời Mỹ để làm lại hồ sơ thẻ xanh", một chuyên gia di trú nhận định trên Reuters.
Trước đây, hầu hết các trường hợp đang ở Mỹ hợp pháp có thể nộp đơn Form I-485 để xin chuyển đổi tình trạng trực tiếp tại Mỹ, không cần phải xuất cảnh. Nay, chính sách mới buộc họ phải quay về Việt Nam hoặc nước sở tại, nộp đơn xin visa định cư tại Lãnh sự Mỹ rồi chờ xét duyệt, có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm. Điều này tăng thêm rủi ro bị từ chối hoặc mất cơ hội trở lại Mỹ nếu có vấn đề phát sinh.
Một lưu ý quan trọng: Những ai đã nộp hồ sơ và đang chờ duyệt có thể sẽ bị ảnh hưởng nếu chưa nhận được quyết định cuối cùng trước khi quy định này chính thức áp dụng rộng rãi. Thông tin chi tiết về thời điểm có hiệu lực vẫn đang được làm rõ.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Mỹ
Quy định mới này khiến nhiều người Việt, đặc biệt là những người đang chờ hợp pháp hóa tình trạng di trú, rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Chị Hồng, thợ nail ở Atlanta, chia sẻ: “Tôi đã chờ đợi gần hai năm, bây giờ phải về Việt Nam, rồi chưa biết khi nào mới được trở lại Mỹ. Cửa tiệm nhỏ, khách quen, mọi thứ sẽ ra sao?”
Trước khi có chính sách này, nhiều người Việt tận dụng thời gian chờ đợi tại Mỹ để làm việc, tích lũy và ổn định cuộc sống. Nếu phải về nước, họ đối mặt nguy cơ mất việc, mất nguồn thu nhập, thậm chí có thể bỏ lỡ cơ hội đoàn tụ gia đình hoặc chăm sóc con nhỏ đang học tại Mỹ. Đặc biệt, các chủ tiệm nail, nhà hàng – vốn là sinh kế chính của nhiều người Việt – sẽ bị ảnh hưởng khi chủ tiệm hoặc nhân viên chủ chốt không thể có mặt trong thời gian dài.
Theo thống kê không chính thức, hiện có hàng chục ngàn người Việt đang ở Mỹ với hồ sơ xin điều chỉnh tình trạng cư trú. Nếu mỗi người buộc phải về nước, chi phí đi lại, ăn ở trong thời gian chờ đợi có thể lên tới hàng ngàn USD mỗi người. Một số người lớn tuổi, người có tiền sử bệnh tật còn phải đối mặt nguy cơ về sức khỏe khi di chuyển đường dài và rủi ro bị từ chối visa quay lại Mỹ.
Anh Tuấn, sinh viên cao học ở San Jose, tâm sự: “Tôi vừa xin học bổng tiến sĩ, nay nghe tin này thì kế hoạch cả năm tới bị đảo lộn. Nếu về Việt Nam, tôi không biết giáo sư có giữ suất nghiên cứu cho mình không”. Ngoài những người đi làm, sinh viên và người về hưu cũng bị tác động vì hồ sơ thẻ xanh bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến học tập, công việc và quyền lợi y tế.
Không ít gia đình còn lo sợ về khả năng bị cấm nhập cảnh lại nếu trong quá trình xét duyệt phát hiện lỗi hồ sơ, điều mà trước đây có thể giải trình trực tiếp tại Mỹ.
Bạn nên làm gì?
Trước tình hình thay đổi bất ngờ này, các chuyên gia di trú khuyến nghị cộng đồng người Việt:
- Kiểm tra ngay tình trạng hồ sơ: Đăng nhập tài khoản tại uscis.gov để biết đơn của mình đã đến đâu, có yêu cầu bổ sung gì không.
- Chuẩn bị giấy tờ song ngữ, công chứng đầy đủ: Nếu buộc phải về Việt Nam, cần hồ sơ gốc, bản dịch công chứng, giấy tờ chứng minh mối quan hệ gia đình, việc làm, học tập tại Mỹ.
- Tìm luật sư di trú uy tín: Không nên tự ý về nước nếu chưa hiểu rõ hồ sơ, rủi ro và khả năng quay lại Mỹ. Liên hệ ngay luật sư hoặc tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ di dân để được tư vấn.
- Theo dõi các thông báo mới nhất từ USCIS và Lãnh sự quán Mỹ tại Việt Nam: Mọi thay đổi có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Truy cập uscis.gov hoặc gọi 1-800-375-5283 để được hướng dẫn.
- Lên kế hoạch tài chính: Tạm hoãn các khoản đầu tư lớn, chuẩn bị quỹ dự phòng phòng trường hợp phải lưu lại Việt Nam lâu hơn dự kiến.
Nếu bạn đang trong quá trình điều chỉnh tình trạng, hãy hỏi luật sư về khả năng "advance parole" (giấy phép tái nhập cảnh), tránh bị mất quyền khi về nước. Đừng tin vào các dịch vụ không chính thống, tránh bị lừa đảo chi phí lớn mà không giải quyết được hồ sơ.
Chính sách mới về điều chỉnh hồ sơ thẻ xanh đã gieo thêm nhiều nỗi lo cho cộng đồng người Việt tại Mỹ, đặc biệt là những gia đình đang chờ hợp thức hóa giấy tờ. Cánh cửa nước Mỹ luôn rộng mở, nhưng con đường để ở lại ngày càng nhiều thử thách và bất trắc. Sự chuẩn bị kỹ càng và chủ động chính là chìa khóa để vượt qua sóng gió, giữ vững hy vọng cho tương lai phía trước.
Disclaimer: Bài viết mang tính tham khảo. Độc giả nên tìm hiểu thêm từ nguồn chính thống trước khi quyết định. © 2026 Vietlinker.com